بازگشایی جاده‌ی ابریشم: ارتباط و برهم‌کنش فرهنگ‌های ایران و چین هم‌زمان با سفرهای جانگ چیان به مرزهای شرقی شاهنشاهی اشکانی

نویسندگان

1 استادیار گروه تاریخ، دانشگاه تهران.

2 دانشجوی دکتری تاریخ، دانشگاه تهران

چکیده

  در پژوهش‌های صورت‌گرفته درباره‌ی روابط ایران و چین، سرآغاز تماس فرهنگی بین ایران و چین با سفر جانگ چیان به سرزمین‌های غرب امپراتوری هان در سده ­ ی دوم ق.م، هم‌زمان دانسته شده است. پیش از اکتشافات جانگ چیان در مناطق غربی آسیا در اواخر قرن دوم ق.م، فرهنگ ­های ایرانی و هلنی با فتوحات و اقدامات شاهنشاهان هخامنشی و اسکندر به‌طور گسترده‌ای انتشار یافته بودند. این فرهنگ‌ها توسط هخامنشیان، یونانیان و سپس پارتیان، با مرکزیت رودخانه‌ی جیحون، از باختر به هند در جنوب و سپس به چین در شرق گسترش یافته بودند. همه‌ی این تحولات به ایجاد یک پایه‌ی محکم و وسیع برای شکل‌گیری و گسترش جاده‌ی ابریشم و ایجاد زمینه برای مبادلات بیشتر بین شرق و غرب از جهات اقتصادی و فرهنگی کمک کردند. در پژوهش حاضر، نخست تماس فرهنگ‌های چین و ایران را پیش و پس از سفر جانگ چیان به آسیای مرکزی و مرزهای شرقی شاهنشاهی اشکانی، با تکیه بر منابع چینی و یونانی و مدارک باستا‌ن‌شناسی بررسی می‌کنیم و سپس نقش فتوحات هخامنشیان و اسکندر درکنار سفرهای جانگ چیان در بازگشایی جاده‌ی ابریشم را بیان می‌کنیم.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The Opening of the Silk Road: Contact and Interaction Between Iranian and Chinese Cultures During the Explorations of Zhang Qian to the Eastern Borders of Arsacides

نویسندگان [English]

  • Hossein Badamchi 1
  • Hamidreza Pashazanous 2
1 Assistant Professor, Department of History, University of Tehran
2 PhD Candidate of History, University of Tehran
چکیده [English]

Recent research on the relations between Iran and China believes that the real beginning of the Iranian and Chinese cultural contacts coincides with Zhang Qian’s journey to the western borders of the Han Empire in the second century BC. Before Zhang Qian’s adventures in the West Asia towards the late second century BC the Iranian and Hellenic cultures had been widely introduced due to the measures taken by the Achaemenid kings and Alexander the Great. All this evolution prepared the proper context for the prosperity and the development of the Silk Road and a more profound interaction between the East and West. Relying of a wide variety of sources, the present essay, first intends to focus on the cultural contact between Iranian and Chinese cultures before and after the westward explorations of Zhang Qian. Second, this article aims to show the role of the conquests of Cyrus the great, Alexander and then the formation of Parthian empire in the opening and expanding of the Silk Road. 
 

کلیدواژه‌ها [English]

  • Iran
  • China
  • Zhang Qian
  • Arsacides
  • Silk Road
منابع
- اقبال آشتیانی، عباس. (1350). مجموعه مقالات. به کوشش محمد دبیرسیاقی. تهران: خیام.
- بادامچی، حسین. (1392).  فرمان کورش بزرگ. تهران: نگاه معاصر.
- تکمیل همایون، ناصر. (1389). جاده‌ی ابریشم. تهران: دفتر پژوهش‌های فرهنگی.
- جانگ سین لیان. (1386). متون باستانی پیرامون تاریخ روابط چین و ایران: از روزگار اشکانی تا شاهرخ تیموری. ترجمه‌ی جانگ هونگ نین. تهران: سازمان میراث فرهنگی، پژوهشکده‌ی زبان و گویش.
- فرانک، آیرین و دیوید براونستون. (1376). جاده‌ی ابریشم. ترجمه‌ی محسن ثلاثی. تهران: سروش.
- کارادوو، بارون. (1363). متفکران اسلام. ترجمه‌ی احمد آرام. ج 1. تهران:  دفتر نشر فرهنگ اسلامی.
- مظاهری، علی. (1373). جاده‌ی ابریشم. ترجمه‌ی ملک ناصر نوبان. ج 2. تهران: پژوهشگاه مطالعات و تحقیقات فرهنگی.
- Ban Gu/班固. (1959). Hanshu (汉书). , j(vol). 96a, Beijing: Zhonghua shuju.
- Briant, pierre. (2002). From Cyrus to Alexander a history of the Persian empire.Translated by Peter T. Daniels, Winona Lake, Ind.: Eisenbrauns.
- Briant, Pierre. (2012). “From the Indus to the Mediterranean: The Administrative Organization and Logistics of the Great Roads of the Achaemenid Empire”. In: Alcock, Susan E., et al. (Eds.), Highways, Byways, and Road Systems in the Pre-Modern World, Ancient World: Comparative Histories V, West Sussex: Wiley-Blackwell, John Wiley & Sons, Ltd, pp.185-201.
- Chavannes, E. (1995). The Travelers of China, translated by Feng Chengjun, included in the Translations of papers of history and geography of the Western Regions and the South Seas, Vol. II, Beijing: Commercial Press, 1995, Chapter 8.
- Chen, Sanping. (2002). “Son of Heaven and Son of God: Interactions among Ancient Asiatic Cultures regarding Sacral Kingship and Theophoric Names”. Journal of the Royal Asiatic Society of Great Britain & Ireland, Volume 12, Issue 03, pp 289 325.
- Dandamaev, M.A. (1989). A political history of the Achaemenid empire. translated into English by W.J. Vogelsang, Leiden, E.J. Brill.
- Fan Ye (范晔). (1971). Hou Hanshu (后汉书), j(vol). 88, Beijing: Zhonghua shuju.
- Finkel, Irving. (2013). “Cyrus Cylinder, the Babylonian Perspective,” in The Cyrus Cylinder: The King of Persia's Proclamation from Ancient Babylon, edited by Irving Finkel, London: I.B. Tauris, pp. 4-34, and 129-136.
- Genito, Bruno and Gricina, A. (2010). “The Achaemenid Period in the Samarkand Area (Sogdiana)”. Trial Trenches At Koj Tepa, 2009 Campaign. Newsletter Archeologia (CISA), pp. 122-141.
- Graf, D. F. (1990). “The Persian Royal Road System”. In: Sancisi-Weerdenburg, H. and Kurht, A and Cool Root, M. (Eds.),  Achaemenid History VIII Continuity and Change: Proceedings of the Last Achaemenid History Workshop, April 6- 8, Ann Arbor, Michigan, pp.167-189.
- Hirth, Friedrich. (1917). " The Story of Chang K'ién, China's Pioneer in Western Asia: Text and Translation of Chapter123 of Ssï-Ma Ts'ién's Shï-Ki". Journal of the American Oriental Society, Vol. 37, pp. 89-152.
- Holt,  F. L. (1989).  Alexander the Great and Bactria. Leiden, E. J. Brill.
- Holt, F. L. (2005). Into the Land of Bones: Alexander the Great in Afghanistan. Berkeley: University of California Press.
- Holt,  F. L. (1999).  Thundering Zeus: The Making of Hellenistic Bactria. Berkley: University of California Press.
- Juping, Yang. (2007). “The Conquests of Alexander the Great and the Opening of the Silk Road”. in: Proceedings of Japan-Korea-China the Symposium 2007, Meiji University, Japan, pp. 97-112.
- Kent, Roland. G. (1950). Old Persian: Grammar, Texts, Lexicon, American Oriental Society, New Haven / Connecticut.
- Ktesias.(1888). The Fragments of the Persika, edited with introd and notes by John Gilmore, Macmillan in London, New York.
- Laufer, Berthold. (1919). Sino-Iranica; Chinese contributions to the history of civilization in ancient Iran, with special reference to the history of cultivated plants and products. Publication (Field Museum of Natural History : 1909), 201, Anthropological series,  vol. xv, no. 3, Chicago.
- Mair, Victor H. (2000). “Heavenly Questions”. The Shorter Columbia Anthology of Traditional Chinese Literature, pp. 192–208, ed. Victor H. Mair. New York: Columbia University Press.
- Mair, Victor H. (1990). Old Sinitic Myag, Old Persian Maguš and English Magician”, Early China, vol. 15, pp. 27–47.
- Pashazanous, Hamidreza. (2012). "China in ferdowsi's Thoughts". in: Proceedings of the Fourth International Conference on Ancient World History, June 16-18, 2012, Nankai University, Tianjin (China), pp. 94-105.
- Pulleyblank,Edwin G. (1992). “Chinese-Iranian Relations, in pre-Islamic times”. In: Ehsan Yarshater (ed.), Encyclopaedia Iranica, vol. 5, Costa Mesa, Ca.: Mazda Publishers, pp. 424-31.
- P'yankov, I. V. (1993). “Cyropolis”. Encyclopaedia Iranica, Online Edition, available at http://www.iranicaonline.org/articles/cyropolis-latin-form-of-gr
- Rawson, Jessica. (2010).  “Carnelian Beads, Animal Figures and Exotic Vessels: Traces of Contact between the Chinese States and Inner Asia, c. 1000-650BC.”. Archäologie in China, vol. 1, Bridging Eurasia, pp. 1-42.
- Sima Qian 司马迁. (1959), Shiji , j. 123, Beijing, Zhonghua shuju.
- Shaughnessy, Edward L. (1989). “Western Cultural Innovations in China, 1200 B.C.” .  Sino-Platonic Papers, no. 11.
- Strabo. (1917). The Geography of Strabo. With an English Translation by Horace Leonard Jones ( Based in Part Upon the Unfinished Version of John Robert Sitlington Sterrett), 8 vols, Heinemann Publication, London.
- Tarn, W.W.(1902).  “Notes on Hellenism in Bactria and India”. Journal of Hellenic Studies, vol. 22, pp. 268–93.
-  Toynbee, A. (1959). Hellenism, Oxford University Press.
- Vaissière, Étienne de la. (2005). Sogdian Traders: A History ( Handbook of Oriental Studies). translated by James Ward, Section 8 Uralic & Central Asian Studies, 10. Leiden.
- Wang, Tao. (2007). “Parthia in China: a Re—examination of the Historical Records,” in: The Age of the Parthians: The Idea of Iran, vol. II, London, 87—104.
- Watson, Wiliam. (1983). "Iran and China". ed. E. Yarshater, The Cambridge History of Iran, Vol. 3(1), Cambridge, Cambridge University Press.
- Watson, William. (1972). “The Chinese Contribution to Eastern Nomad Culture in the Pre-Han and Early Han Periods”.  World Archaeology, Vol. 4, No. 2, Nomads (Oct.), pp. 139-149.
- Wiesehofer, J. (1996). Ancient Persia. From 550 BC  to 650 AD. London, I. B. Tauris Publishers.
- Witzel, Michael. (2003). Linguistic Evidence for Cultural Exchange in Prehistoric Western Central Asia. Sino-Platonic Papers, 129, December, Dept. of Asian and Middle Eastern Studies, Philadelphia, University of Pennsylvania.
- Wu ,Yuhong, (1986). “A Horse-bone Inscription Copied from the Cyrus Cylinder (line 18-21)”. Journal of Ancient Civilizations, vol. 1, pp. 13-20.
- Yu, Taishan. (2010). “The Communication Lines between East and West as Seen in the Mu Tianzi Zhuan”. Sino-Platonic Papers, Number 197, Dept. of Asian and Middle Eastern Studies, Philadelphia, University of Pennsylvania.
- Zhang, He. (2011). "Shumathe Chinese Analog of Soma/Haoma? A Study of Early Contacts between Indo-Iranians and Chinese". Sino-Platonic Papers, 216, October, Dept. of Asian and Middle Eastern Studies, Philadelphia, University of Pennsylvania.
- Zhou, Jixu. (2005). “Old Chinese "tees" and Proto-Indo-European "deus": Similarity in Religious Ideas and a Common Source in Linguistics”. Sino-Platonic Papers, 167, December, Dept. of Asian and Middle Eastern Studies, Philadelphia, University of Pennsylvania.