آیین‌های طهارت در دین زرتشتی

نویسندگان

چکیده

  آیین‌ها و آداب طهارت زرتشتیان یکی از وجوه نمایان دین زرتشتی است که در متون مقدس اوستایی ریشه دارد. به نظر می‌رسد این آیین‌ها که در دورانی پیش از زرتشت برای حفظ اجتماعات بشری از گزند پلیدی‌ها و بیماری‌ها مورد توجه بودند، با گذشت زمان و پیوستن به تعالیم دینی زرتشتیان، رنگ و بوی دیگری گرفتند. در این مقاله سعی شده است ابتدا پیش‌زمینه‌ی تاریخی این آیین‌ها مطرح شود و سپس با مطالعه و بررسی متون مقدس اوستایی، همه‌ی آیین‌هایی که در ارتباط با این مسئله طرح و سفارش شده‌اند، به طور دقیق توصیف و تبیین شوند. البته به فراخور موضوع، خاستگاه و فلسفه‌ی این آیین‌ها و نظرات محققان موافق و مخالف نیز مورد بررسی قرار گرفته است. یافته‌های این پژوهش نشان می‌دهد در مجموع آنچه در این باره در اوستا و به‌ویژه وندیداد که بخش بزرگی از آن به مسئله‌‌ی طهارت می‌پردازد، درج شده، حکایت از آن دارد که پاکی و احکام مرتبط با آن، گستره‌‌ی وسیع حیات انسان و عناصر طبیعی را در بر می‌گیرد. این آیین‌ها با اصطلاحاتی چون برشنوم، پادیاب و سگ دید و... و در بعضی موارد بدون نام خاصی بیان شده‌اند. وجود آدابی چون استفاده از گمیز در دوران باستان نیز امری عادی به شمار می‌رود. با وجود تأکید فراوان بر طهارت، گرچه مبتنی بر ثنویت زرتشتی است، افراط‌های شدید در وندیداد با ماهیت پیام زرتشت ناسازگار به نظر می‌رسد. واژگان کلیدی : احکام، زرتشتیان، وندیداد، تطهیر، پاکی و ناپاکی.

عنوان مقاله [English]

Purification Rituals in Zoroastrianism

چکیده [English]

  Zoroastrian’s purification rituals are one of the most visible aspects of Zoroastrianism that root in the Avesta’s texts. But it seems that these customs which were considered as a preservative of human communities from harm and evil diseases in the pre-Zoroastrian period, have been changed after that period of time and their joining to the religious teachings of Zoroasterian. In this paper, at first we tried to bring up the historical background of these ceremonies and then by the study of Avestan scriptures, all rituals which were relevant to this project, were accurately described and explained. According to the them, origins and philosophy of these ceremonies and opposing ideas have also been studied . The findings of this study suggest that all the inserted texts about these in Avesta especially in Vandidad - which its’ large part deals with the issue of purification- show that the purity and the relevant orders made a broad range of human and natural elements life . These customs are identified by terms like: Barašnom, Pādyāb, Sagdid, etc and in some cases they have been expressed without any special terms. Existence of customs like usage of Gomez (urine) in the ancient time is common. Although emphasis on purification shows Zoroastrian ideology of duality, but severe indulgence in Vandidad is discordant with the nature of Zoroaster’s massage.   Key words : commandments, Zoroastrians , Vandidad, purgation, purity & impurity