آشفتگی منابع درباره فرمان‌های تشکیل مجلس در نهضت مشروطیت ایران

نویسنده

چکیده

در پی مشارکت مردم، روحانیت و روشنفکران در جریان نهضت مشروطیت، سرانجام در فاصله روزهای 14تا 18 جمادی‌الثانی 1324، مظفرالدین‌شاه سه فرمان در پاسخ به خواست‌های معترضان، مبنی بر تغییر در ساختار اداره کشور صادر کرد که محوریت فرمان‌ها بر تشکیل مجلسی از نمایندگان اقشار مختلف قرار داشت، اما حساسیت در نام‌گذاری مجلس، که عمده دلیل آن عوامل سیاسی بود، موجب شد فرمان نخست که در آن فقط از تشکیل مجلس سخن رفته بود، به «مجلس شورای اسلامی» و در پی اعتراض‌ها و رایزنی‌ها‌ی بعدی به «مجلس شورای ملی» تغییر نام یابد. از آنجا که فرمان آخر به لحاظ زمان نگارش امضای تاریخ14جمادی‌الثانی را در پای خود دارد، این امر موجب خطای بسیاری از نویسندگان تاریخ مشروطیت شده استو این فرمان را که به واقع در 18جمادی‌الثانی صادر شده است، با فرمان نخستین که به روایت ناظم الاسلام و مخبرالسلطنه هدایت که به تاریخ 14 جمادی‌الاخری(یا الآخره) مربوط است، خلط کرده‌اند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The Confusion of Resources regarding Decrees for the Establishment of Parliament during Iran Constitutional Movement

چکیده [English]

As a result of the endeavor and cooperation of people, clergymen, and intellectuals in the constitution movement, Muzaffar al-Din Shah issued three decrees between 14th to 18th Jumada-al-Thani 1324 AH, as a respond to requirements of protestors who asked for modification in the government structure, specifically to establish parliament include of representatives from different social classes. However, the insistence of protestors to the name of the parliament caused the first command whose content concerned the formation of parliament without any specific name, to turn into Islamic Parliament and later as a result of protest the parliament was named the National Parliament. However the last decree which is dated 14th of Jumada al-Thani has caused many historians of constitutional movement to make errors. They have confused this decree which is in fact, issued on 18th Jumada al- Thani with the first one which is signed on 14th of the same month.
 

کلیدواژه‌ها [English]

  • Decree
  • National Consultative Parliament
  • Islamic Consultative Parliament
  • Muzaffar al-Din Shah
  • Constitution