مناسبات تجاری جمهوریهای ونیز و جنوا با ایران عصر ایلخانی

نوع مقاله : علمی- پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار گروه تاریخ دانشگاه تبریز

2 استادیار گروه تاریخ دانشگاه تبریز

3 دانش آموخته کارشناسی ارشد تاریخ جهان دانشگاه تبریز

چکیده

یکی از تحولات عصر مغول در عرصه جغرافیای سیاسی قرار گرفتن آسیای میانه، دشت قپچاق، ایران، قفقاز و آناتولی تحت حاکمیت مغولان بود. از نتایج بلافصل چنین دگرگونی ای در نواحی مذکور، گسترش مناسبات تجاری و بازرگانی بین اقوام و ملل مختلف آسیایی بود که طی چندین دهه آینده آثار آن به سرزمین های غربی آسیا از جمله به اروپا هم رسید. در چنین وضعیتی یکی از فعال ترین مناطقی که در وضعیت گسترش مناسبات تجاری بین آسیا و اروپا آن هم با محوریت ایران ظاهر شد، دولت شهرهای ایتالیایی ونیز و جنوا بود که پرداختن به چگونگی مناسبات تجاری این دولت شهرها با مراکز تجاری ایران و ایلخانان موضوع محوری پژوهش حاضر را شکل می دهد. موقعیت جغرافیایی ایران در حد فاصل ارتباط شرق و غرب و سیاست های ایلخانان در زمینه حمایت ویژه از تجارت و جلب تجار اروپائی موجب روی آوردن تجار ونیزی و جنوایی به ایران شد. همچنان که در سوی دیگر توسعه کارگاههای ابریشم بافی در شهرهای ایتالیا و نیاز مبرم به ابریشم خام آسیا در کنار سایر تولیدات مشرق زمین نظیر ادویه جات و دیگر مواد خام تولیدی، انگیزه های قدرتمندی برای توجه تجار جمهوری های ونیز و جنوا به مراکز تجاری ایران بود. به طوری که آنان از یک سو پارچه های کتانی، نخی و پشمی و چوب، فلز، شمش های طلا و نقره را از اروپا به آسیا وارد کرده و از دیگر سو محصولات و کالاهایی چون ابریشم خام ایران و چین، ادویه هند، زعفران، زاج و پنبه و بردگان دشت های قپچاق را به اروپا منتقل می ساختند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Trade Ties of Republics of Venice and Genoa with Iran in Ilkhanid Era

نویسندگان [English]

  • Naser Sedghi 1
  • Vali Dinparast 2
  • Saeedeh Soori 3
1 Associate Professor, Department of History, University of Tabriz
2 Assistant Professor , Department of History, University of Tabriz
3 M.A Graduate of World History in Tabriz University
چکیده [English]

One of the developments in the Mogul era and in political geography was gathering the Middle East, Kipchak Plain, Iran, Caucasus and Anatolia under the Mogul rule. The immediate consequence of such transformation was expanding the trade and commerce among different Asian nations. Over the next several decades, they reached the lands of western Asia and Europe. In this situation, the most active areas in the development of trade relations between Asia and Europe were the Italian republics of Venice and Genoa.
Study of the commercial relations of these cities with commercial centers in Iran and Ilkhanids is the central theme of this paper. Geographical location of Iran in the middle of  East - West relations and the Ilkhanids policies in supporting the business and attracting the leading European merchants resulted in the attraction of Italian businessmen to Iran. In the other hand, there are some reasons such as developing the silk workshops in Italy and the immediate need to Asian raw silk along with other products such as spices and other raw materials which were the most powerful incentives for consideration of businessmen of Republics of Venice and Genoa on business in Iran. So that from one hand they imported linen, cotton and wool, wood, metal, gold and silver from Europe to Asia and on the other hand they transferred some products and commodities such as raw silk of Iran and China, Indian spices, saffron, alum and cotton and slaves of Kipchak plains from Asia to Europe.
 

کلیدواژه‌ها [English]

  • Iran
  • Ilkhanids
  • Venice
  • Genoa
  • Commerce
  • Trade routes
منابع
- ابن‌بطوطه، شمس‌الدین ابوعبدالله محمد (1376). سفرنامة ابن‌بطوطه. ترجمة محمدعلی موحد. چ6. تهران: آگه.
- ابن‌عمری، شهاب‌الدین احمدبن یحیی‌بن فضل‌الله (1423ق). المسالک الابصار فی ممالک الامصار. ج3. ابوظبی: الممع الثقافی.
- اشپولر، برتولد (1351). تاریخ مغول در ایران. ترجمة محمود میرآفتاب. تهران: بنگاه ترجمه و نشر کتاب.
- اسناد مربوط به روابط تاریخی ایران و جمهوری ونیز (بایگانی اسناد شهر ونیز و کتابخانة ملی مارچانا) (1352). مرکز اسناد دانشگاه تهران.
- اقبال آشتیانی، عباس (1380). تاریخ مغول و اوایل ایام تیموری. ج1. تهران: نشر نامک.
- انصاری دمشقی، شمس‌الدین محمد (1382). نخبه‌الدهر فی عجایب البر و البحر. ترجمة ابوالقاسم پاینده. تهران: اساطیر.
- امامی خوی، محمدتقی (1385). «تجارت و راه‌های ارتباطی آناطولی در زمان ایلخانان». فصلنامة شناخت (نشریة زبان و ادبیات). ش52. صص77-92.
- بارتولد، ولادیمروویچ (1375). جایگاه مناطق اطراف دریای خزر در تاریخ جهان اسلام. ترجمة لیلا ربن‌شه. تهران: پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی.
 - بویل، جی.آ. (1387). تاریخ دودمانی و سیاسی ایلخانان تاریخ ایران کمبریج. ترجمة حسن انوشه. ج5. چ7. تهران: امیرکبیر.
- پولو، مارکو (1350). سفرنامة مارکو پولو. مقدمة جان ماسفیلد. ترجمة حبیب‌اله صحیحی. تهران: انتشارات بنگاه ترجمه و نشر کتاب.
- ثواقب، جهانبخش (1381). «ابریشم گیلان». فصلنامة شناخت (نشریة زبان و ادبیات). ش34.
- جوادی، حسن (1378). ایران از دید سیاحان اروپایی از قدیم‌ترین ایام تا اوایل دورة صفویه. تهران: نشر بوته.
- ساندرین، میرزا (1384). به‌دنبال مارکو پولو. ترجمة بیتا شمسینی. تهران: ققنوس.
- شاردن، ژان (1372). سفرنامة شاردن. ترجمة اقبال یغمایی. تهران: توس.
- شیبانی، عبدالحسین (1345). تاریخ عمومی قرون وسطی. ج2. تهران: اشراقی.
- شبارو، عصام محمد (1380). دولت ممالیک و نقش سیاسی و تمدنی آنان در تاریخ اسلام. ترجمة شهلا بختیاری. قم: پژوهشکدة حوزه و دانشگاه.
- رانسیمان، استیون (1360). تاریخ جنگ‌های صلیبی. ترجمة منوچهر کاشف. ج3. چ2. تهران: بنگاه ترجمه و نشر کتاب.
- رضوی، سیدابوالفضل (1390). شهر، سیاست و اقتصاد در عهد ایلخانان. چ2. تهران: امیرکبیر.
- لوکاس، هنری (1376). تاریخ تمدن. ج1. ترجمة عبدالحسین آذرنگ. تهران: کیهان.
- کاشانی، ابوالقاسم عبدالله‌بن محمد (1348). تاریخ اولجایتو، تاریخ پادشاه سعید غیاث‌الدین و الدنیا اولجایتو سلطان‌محمد طیب‌الله مرقده. به‌اهتمام مهین همبلی. تهران: بنگاه ترجمه و نشر کتاب.
- کریمی، علیرضا و محمد رضایی (1392). «روابط تجاری ایران و جنوا در دورة ایلخانان». فصلنامة تاریخ اسلام و ایران. س23. ش18 (108). صص51-68.
- گروسه، رنه (1378). امپراتوری صحرانوردان. ترجمة عبدالحسین میکده. تهران: علمی و فرهنگی.
- مستوفی قزوینی، حمدالله (1362). نزهه‌القلوب. تصحیح گای لسترنج. تهران: دنیای کتاب.
- مظاهری، علی (1372). جادة ابریشم. ترجمة ملک ناصر نوبان. ج1. تهران: مؤسسة مطالعات و تحقیقات فرهنگی.
- ویلبر، دونالد (1365). معماری اسلامی ایران در دورة ایلخانان. ترجمة عبدالله فریار. چ2. تهران: علمی و فرهنگی.
 - وصاف‌الحضره، فضل‌الله‌بن عبدالله (1338). تاریخ وصاف‌الحضره. به اهتمام محمدمهدی اصفهانی. تهران: کتاب‌خانة ابن سینا و کتاب‌خانة جعفری تبریز.
- Ashtor, Eliyahu (1986). East-West Trade in the medieval Mediterranean. Edited by Benjamin Z. Kedar. Variorum Reprints London.
- Bagrow, I. (1956). Italian on the Caspian. Imago Mandi. Vol. 13
- Cahen, Calude (1979). Osmanlılardan Önce Anadolu da Türkler. Çev. Yıldız Moran. Istanbul.
- Canbek, Ahmet (1978). Kafkasyanin Ticaret Tarihi. Istanbul.
- Crouzet, Elisabeth (2005). Venice Triumphant, the horizons of a myth. University Baltimor and London Press.
- Dicosmo, Nicolo (No Deat). Mongols and Merchants on the Black Sea Frontive in the Thitteenth. Fourteenth Centuries.
- E. Laiou, Angeliki (2002). The Economichistory of Byzantium, from the Seventh Through the Fifteen Century. Published by Dumbarton Oak Research Library and Collection Washington D.C.
- Erdem, Ilhan (1995). Türkiye Selçuklu-Ilhanli İktisadiö Ticari İlişkileri ve Sonuçlari (1258-1308). Ankara.
- Gorden East, Wiliam (1950). A Historical Geography of Europe.
- Heyd, W. (1975). Yakin- Dögütıcarettarihi, Türkiçeye Çeviren Enver Ziya Karal. Turk Tarih Kurumu, Ankara.
- Howorth, Henry (1888). History of Mongols from the 9th to 19th Century. Partiii, the Mongols of Persia. NewYork, Franklin.
- Liscak, Vladimir (No Deat). Italian City State and Catholic Missions in Mongolian World of the 13 and 14 Century.
- Lopez, R (1943). "European Merchant in the Medival Indies: the Evidence of Commercial Document". Journal of Economic History. 3.
- Matthee, Rudolph (1999). The Political of Trade in Safavidiran, Silk for Silver 1600-1730. Cambridge University Press.
- Mazzaoui, Maureen Fennel (No Deat). The North Italian Cotton Industry 1200-1800. University of Wisconsin-Madison.
- Morgan, David (2000). Themongol Empire and its Legacy. Brill Publication, London.
- Pegolootti, Francesco Balducci (1936). La Pratica Della Mercatura. Editedby Allan Evans. Instructor in Hishory Harvard University.
- Philips, Wiliam (1985). Slavely from Roman Times to the Early Atlantic Trade. Publish in the United Kingdom by Manchester Press.
- Richard, J. (1952). An Account of the Battle of Hattin Referring to the Frankish Mercanris in Oriental Moslem State.
- Rosamond, E. Mack (2006). Bazzar to Piazza, Islamic Trade and Italian art 1300-1600. University of California Press.
- Rutz, Marino (2007). Italian Trade with Black Sea Slaves in the Middle Ages. University of Tvier Souther Italy and Florentine Economy 1265-13701. Online Library.wiley.com.  
- Spuler, Bertold (1900). Trade in the Eastern Islamic countries in the Early Centuries, Islam and Trade of Asia. Edited by D.S. Richards. Published the Near Eastern History Group Oxford and Near East Center University of Pennsylvania.
- Summary, Dozudo Palmer, the Spice Trade and Its Important for European Expansion, Issue Number 4
- Tezcan, Mehmet (2009). "ürk-Moğol Hakimiyeti Döneminde Karadeniz de Ticaret". Tarih İncelemeleri Dergisi. Vol. XXIV. Sayı 1. 2009. 151-194.
- www.Pegolotti Pegolotti's Merchant Handbook .