نوع مقاله : علمی- پژوهشی

نویسندگان

1 دانش آموخته دکتری تاریخ ایران اسلامی، مسئول آموزش و پژوهش، اداره کل کتابخانه های عمومی استان اردبیل، اردبیل، ایران

2 استادیار گروه تاریخ، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

چکیده

اشغال خانات قریم (کریمه) از سوی روس­ها و نفوذ و پیشروی تدریجی آنان در مناطق حوزۀ نفوذ حکومت عثمانی در قفقاز، امنیت مرزهای شرقی آناطولی را به خطر انداخت و موقعیت حساس قفقاز را برای عثمانی­ها نمایان کرد. در مقیاس محلی نیز رقابت شدیدی بین خان قراباغ با والی تفلیس جریان داشت و با تحت­الحمایگی اراکلی گرجی به روس­ها، موازنۀ قوا در قفقاز به ­نفع او و ضرر ابراهیم­خلیل­­­خان قراباغی (حک: 1176-1221ق/ 1762-1806م) تغییر یافت. تهدید، دشمن مشترک و پیوندهای فرهنگی-مذهبی، پایۀ اولیۀ روابط خان قراباغ با دولت عثمانی را گذاشت. نگارندگان این پژوهش درصدد پاسخ به این سؤال بوده‌اند که حاکم­ قراباغ و دولت عثمانی از برقراری روابط با یکدیگر چه اهدافی را دنبال می‌کردند؟
حفظ حکومت محلی قراباغ در مقابل سیاست الحاق­گرایی ایران و روس و ایجاد توازن قوا در مقابل قدرت­های محلی، از اهداف خان قراباغ بود. مقابله با نفوذ و توسعه­طلبی روس­ها در قفقاز و تأمین امنیت مرزهای آناتولی با کمک قوای حکام محلی با ­شعار اتحاد اسلام، از برنامه­های اصلی عثمانی­ها در نزدیکی به­ خان قراباغ بود. تبیین ماهیت ارتباط ابراهیم­خلیل­خان قراباغی با حکومت عثمانی و مشکلات فراروی این روابط، از مسائل این تحقیق است. یافته­های تحقیق مؤید آن است که فقدان سیاست عمل­گرای از سوی آن دو، روابط دو طرف را از سطح تبادل سفرا و نامه ارتقا نبخشید. نگارندگان این پژوهش با تکیه بر اسناد آرشیو چاپی عثمانی و منابع تاریخ­ عثمانی، با رویکرد توصیفی-تحلیلی به ­بررسی موضوع پرداخته‌اند.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

عنوان مقاله [English]

Ibrahim Khalil Khan Javanshir Karabakh relations with the Ottoman government

نویسندگان [English]

  • Mohammad Aziznejad 1
  • Fatemeh Jafarniya 2

1 مسئول پژوهش استانداری و اداره کل کتابخانه عمومی

2 Faculty of History, Payame Noor University

چکیده [English]

The occupation of the Qirim Khanate by the Russians and their gradual advance in the areas of Ottoman rule in the Caucasus endangered the security of Anatolia and exposed the sensitive position of the Caucasus to the Ottomans. On a local scale, there was fierce rivalry between Khan Karabakh and the governor of Georgia, and with the protection of the Georgian oracle by the Russians, the balance of power in the Caucasus in his favor and the loss of Ibrahim Khan Changed. Threats and common enemies and cultural-religious ties laid the foundation for Khan Karabakh relations with the Ottoman government. This study seeks to answer this question; What were the goals of Ibrahim Khan , the ruler of Karabakh and the Ottoman government in establishing relations with each other? Maintaining the principle of governance from the threat of the annexationist policy of the Iranian and Russian states and creating a balance of power against local powers such as the Khan of Tbilisi was one of the goals of Khan Karabakh. Countering the infiltration and intensification of Russian expansionism in the Caucasus and securing the Anatolian borders with the help of local rulers under the slogan of Islamic Unity was one of the main plans of the Ottoman government near Khan Karabakh. The study of the nature of Khan Karabakh relations with the Ottoman government and the problems facing these relations is one of the issues of this research.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Azerbaijan
  • Ebrahim Khan Karabakh
  • Iran
  • Ottoman
  • Russia