تحلیلی بر نقش عوامل جغرافیایی در جنگ های ایران و یونان در دوران هخامنشی

نوع مقاله : علمی- پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار پژوهشکده تاریخ ایران پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، تهران، ایران

2 دانشجوی دکتری تاریخ ایران باستان، دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات، تهران، ایران

چکیده

جنگ­ های ایران و یونان در دوران هخامنشی که در زمان پادشاهی داریوش بزرگ و جانشینش خشایارشا اتفاق افتاد، از جمله مباحث بسیار مهم تاریخی است که بنا به دلایلی پارسیان در این جنگ ­ها ناکام ماندند. از جمله عوامل بسیار تأثیرگذار در هر جنگی مباحث جغرافیایی منطقۀ نبرد است. در پژوهش پیش رو نقش عوامل جغرافیایی در عملکرد هخامنشیان در مقابل یونانیان مورد بررسی و تحلیل قرار گرفته است. هدف از انجام این پژوهش تحلیل چگونگی تأثیر عوامل جغرافیایی اعم از نظامی و طبیعی در جنگ ­های ایران و یونان و نتایج تصمیم ­گیری­ های فرماندهان نظامی هخامنشی بدون توجه به این عوامل در این جنگ‌ها است. در این مقاله تلاش شده است به این پرسش پاسخ داده شود که هخامنشیان در حملات خود به یونان در چه دام‌های جغرافیایی گرفتار شدند که بر نتیجۀ نبرد تأثیرگذار بود. نتایج بررسی حاکی از آن است که با وجود آنکه هخامنشیان در حملات خود بسیاری از جوانب را در نظر گرفته بودند، اما در چندین موقعیت در رابطه با در نظر گرفتن و شناسایی موانع جغرافیایی سهل‌انگاری کردند که بر نتیجۀ نبرد تأثیر گذاشت. نگارندگان مقالۀ حاضر گردآوری داده ­ها را از طریق مطالعات کتابخانه ­ای به سرانجام رسانده و نتایج را از طریق تحلیل توصیف تاریخی ارائه داده‌اند. 

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

An Analytical Study of the Role of the Geographical Factors in the Iran-Greece Wars During the Achaemenid Period

نویسندگان [English]

  • Mahsa Veisi 1
  • Siavash Oliaee 2
1 Assistant professor, Department of history of Iran, Institute for humanities and Cultural Studies. Tehran, Iran
2 PhD Candidate in History of Ancient Iran, Department of History of Iran, Islamic Azad University, Science and Research Branch, Tehran, Iran
چکیده [English]

The wars of Iran and Greece during the Achaemenid period, which took place during the reign of Darius the Great and his successor, Xerxes, are among the most important historical issues, that for some reason, the Persians failed in these wars. One of the most influential factors in any war is the geographical issues of the battle zone. The present study has examined and analyzed the role of geographical factors in the performance of the Achaemenids against the Greeks. This study analyzes how the geographical factors, both military and natural, influenced the Iran-Greece wars. This article tries to answer the question of Achaemenids were caught in which the geographical traps in their attacks on Greece that affected the outcome of the battle. The results indicate that despite the fact that the Achaemenids considered many aspects in their attacks, but in several situations, they neglected to consider and identify geographical barriers that weakened or defeated them. The authors of the present paper completed the data collection through library studies and presented the results through historical descriptive analysis.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Achaemenians
  • war
  • Geography
  • Greeks
منابع و مآخذ
1- ادیبی ­سده، مهدی (1385)، جامعه‌شناسی جنگ و نیروهای نظامی، تهران: سمت، چاپ ششم.
2- بختورتاش، نصرت­الله (1350)، دیپلماسی دولت هخامنشی، تهران: ستاد بزرگ ارتشتاران.
3- بهمنش، احمد (1338)، تاریخ یونان قدیم، ج1، تهران: دانشگاه تهران.
4- پاپلی یزدی، محمدحسین (1376)، تحولات علم جغرافیا بعد از انقلاب اسلامی، مجموعه مقالات همایش پژوهش­ها و قابلیت‌های علم جغرافیا، تهران: مؤسسۀ جغرافیا و دانشگاه تهران.
5- پیرنیا، حسن (1380)، تاریخ ایران باستان، تهران: افسون.
6- چوخاچی­زاده مقدم، محمدباقر (1382)، «قلمرو و ماهیت جغرافیای نظامی»، فصلنامه سیاست دفاعی، سال یازدهم، شماره 42، صص1-23.
7- ......................................................... (1379)، جغرافیا، کاربردهای دفاعی و امنیتی، تهران: انتشارات پژوهشکده امام حسین(ع).
8- حنفی، علی و ایرج حاتمی (بهار 1392)، «مکان­یابی مناطق مساعد برای استقرار نیروهای نظامی در منطقه مرزی مهران با استفاده از GIS»، فصلنامه علمی پژوهشی مدیریت نظامی، سال سیزدهم، شماره 49، صص107-128.
9- داندامایف، محمد ع (1394)، تاریخ سیاسی هخامنشی، ترجمۀ فرید جواهرکلام، تهران: فرزان روز.
10- سنایی ­فر، یونس (1381)، جغرافیای نظامی ایران، تهران: دانشگاه افسری امام علی.
11- صفوی، سید یحیی (1379)، «مقدمه­ای بر جغرافیای نظامی، تعاریف و کلیات»، فصلنامه علمی پژوهشی اطلاعات جغرافیایی سپهر، دورۀ نهم، شماره 33 ، صص5-9.
12- ................................... (1381)، «مقدمه­ای بر جغرافیای نظامی (قسمت دوازدهم)»، فصلنامه علمی پژوهشی اطلاعات جغرافیایی سپهر، دوره یازدهم، شماره 44، صص5-8.
13- غلامعلی، رشید و هادی مرادپیری (بهار 1389)، «عوامل مؤثر در انتخاب صحنه­های عملیاتی در هشت سال دفاع مقدس»، فصلنامه مطالعات دفاعی استراتژیک، دورۀ نهم، شماره 39، صص175-200.
14- غلامعلیان، امیر (پاییز 1389)، «کاربرد جغرافیای نظامی در طرح­ریزی­های عملیاتی»، فصلنامه علوم و فنون نظامی، سال هفتم، شماره 18، صص33-50.
15- فرخ، کاوه (1390)، سایه­هایی در بیابان (ایران باستان در زمان جنگ)، ترجمۀ پدرام خزایی، کرمانشاه: طاق بستان.
16- کالینز، جان. ام. (1384)، جغرافیای نظامی، ترجمه محمدرضا آهنی، ج1، تهران: دانشگاه امام حسین(ع).
17- کوک، جان مانوئل (1384)، شاهنشاهی هخامنشی، ترجمۀ مرتضی ثاقب‌فر، تهران: ققنوس.
18- مقتدر، غلامحسین (1320)، تاریخ نظامی ایران، تهران: بهار، چاپ سوم.
19- هالند، تام (1396)، آتش پارسی نخستین امپراتوری جهانی و نبرد برای تسخیر غرب، ترجمۀ مانی صالحی علامه، تهران: اختران.
20- هرودوت (1368)، تواریخ، ترجمۀ غلامعلی وحید مازندرانی، تهران: دنیای کتاب، چاپ دوم.
21- هیگ­نت، چارلز (1378)، لشگرکشی خشایارشا به یونان، ترجمۀ خشایار بهاری، تهران: کارنگ.
22- Abbott, Jacob (1850), History Xerxes the great, NewYork: Harper & brothers.
23- Burn, A. R. (1962), Persia and the Greeks: The Defense of the west, 546-478 BC, London: Butler & Tanner.
24- Camp, John M. (2001), The Archaeology of Athens, Yale University Press.
25- Cawkwell, George (2005), The Greek Wars the Failure of Persia, Oxford: Oxford University Press.
26- Green, Peter (1996), The Greco Persian wars, California: Berkeley and LosAngeles.
27- Souza, de Philip, Waldemir Heckel and Llewellyn-jones, Lloyd (2004), The Greeks at War from Athens to Alexander, Osprey Publishing.
28- Van Evera, S. (1999), Causes of war: power and the roots of conflict, Ithaca: Cornell University Press.
 
List of Sources With English Handwrting
Adībī Sedeh, Mahdī (1385 Š). Sociology of War and Military Forces, Sixth Edition, Tehrān: Samt. (In Persian).
Baḵtūrtāš, Noṣratollāh (1350 Š). Diplomacy of the Achaemenid government, Tehrān: Setād-e Bozūrg-e Arteštārān. (In Persian).
Behmaneš, Aḥmad (1338 Š). History of Ancient Greece, Volume 1, Tehrān: Tehrān University. (In Persian).
Briant, Pierre (1395 Š). Darius the Great and the Achaemenid Empire on three continents, translated by Moḥammad Maǰlesī, Tehrān: Donyā-ye Nū. (In Persian).
Collins, John M. (1384 Š). Military Geography, translated by Moḥammad Rezā Āhanī, Vol. 1, Tehrān: Emām Hosayn University. (In Persian).
Cook, John Manuel (1384Š ) . Achaemenid Empire, translated by Morteżā Ṯāqebfar, Tehrān: Qoqnūs. (In Persian).
Čūḵāčīzāde Moqaddam, Moḥammad Bāqer (1379 Š). Geography, Defense and Security Applications, Tehrān: Entešārāte Mūʼassese Emām Ḥosayn. (In Persian).
Čūḵāčīzāde Moqaddam, Moḥammad Bāqer (1382 Š). "Territory and Nature of Military Geography", Scientific Journal of Defense Policy, Vol 11, No. 42, pp. 23-1. (In Persian).
Dandamayev, Moḥammad ʻAbdūlqadyrovīč. (1394 Š). Achaemenid political history, translated by Farīd ǰavāherkalām, Tehrān: Farzān Rūz. (In Persian).
Farroḵ, Kāve (1390 Š). Shadows in the Desert (Ancient Iran during the War), translated by Pedrām Ḵazāī, Kermānšah: Tāq-Bostān. (In Persian).
Ḡolāmʻalī, Rašīd and Hādī Morādpīrī (1389 Š). "The effective factors of the choice of operational scenes in the eight years of holy defense". (In Persian).
Ḡolāmʻalīan, Amīr (1389 Š). "Application of Military Geography in Operational Planning". Faṣlname ʻOlūm va Fonūne Neẓāmī, Vol 7, Issue 18, pp. 33-50. (In Persian).
Ḥanafī, ʻAlī and Ῑraǰ Ḥātamī (1392 Š). " Finding suitable areas for the deployment of military forces in the border area of Mehran using GIS ", Faṣlname ʻElmī Pažūhešīye Modīrīyat-e Neẓāmī, No. 49, Vol 13, pp. 107-128. (In Persian).
Head, Duncan (1391Š). The Achaemenid Persian Army, translated by Moḥammad Aqāǰarī, Tehrān: Qoqnūs. (In Persian).
Herodotus (1368 Š). History, translated by Qolāmʻalī Vaḥīd Māzandarānī, Tehrān:.Donyā-ye Ketāb. (In Persian).
Higgent, Charles (1378 Š). Xerxes's campaign in Greece, translated by Ḵašāyār Bahārī, Tehrān: Kārang. (In Persian).
Holland, Tom (1396 Š). Persian Fire: The First World Empire and the Battle for Conquest of the West, translated by Mānī Ṣālehī ʻAllāme, Tehrān: Aḵtarān. (In Persian).
Moqtader, Ḡūlām Ḥosayn (1320Š). Military History of Iran, Tehrān: Bahār. (In Persian).
Pāpelī Yazdī, Moḥammad Ḥoseyn (1376 Š). Developments in Geography after the Islamic Revolution, Proceedings of the Conference on Research and Capabilities of Geography, Tehrān: Institute of Geography and Tehrān University. (In Persian).
Pīrnīyā, Ḥasan (1380 Š). History of Ancient Iran, Tehrān: Afsūn. (In Persian).
Ṣafavī, Seyyed Yaḥyā (1379 Š). "An Introduction to Military Geography (Definitions and General Topics)-Part II", Faṣlname ʻElmī Pažūhešīye Eṭelaʻāte ǰoḡrāfīyāīe Sepehr, Vol 9, Issue 33, pp. 9-5. (In Persian).
Ṣafavī, Seyyed Yaḥyā (1381 Š). "An Introduction to Military Geography", Faṣlname ʻElmī Pažūhešīye Eṭelaʻāte ǰoḡrāfīyāīe Sepehr, Vol 11, Issue 44, pp. 5-9. (In Persian).
Sanāīfar, Yūnes (1381Š). Military Geography of Iran, Tehrān: Danešgāhe Afsarī Imām ʻAlī, Faṣlname Moṭaleʻāt-e Defāʻī Strātežīk, Vol 9, Issue 39, pp. 175-200. (In Persian).
 - Abbott, Jacob (1850), History Xerxes the great, NewYork: Harper & brothers.
- Burn, A. R. (1962), Persia and the Greeks: The Defense of the west, 546-478 BC, London: Butler & Tanner.
- Camp, John M. (2001), The Archaeology of Athens, Yale University Press.
- Cawkwell, George (2005), The Greek Wars the Failure of Persia, Oxford: Oxford University Press.
- Green, Peter (1996), The Greco Persian wars, California: Berkeley and LosAngeles.
- Souza, de Philip, Waldemir Heckel and Llewellyn-jones, Lloyd (2004), The Greeks at War from Athens to Alexander, Osprey Publishing.
- Van Evera, S. (1999), Causes of war: power and the roots of conflict, Ithaca: Cornell University Press.
 
English Sources
- Abbott, Jacob (1850), History Xerxes the great, NewYork: Harper & brothers.
- Burn, A. R. (1962), Persia and the Greeks: The Defense of the west, 546-478 BC, London: Butler & Tanner.
- Camp, John M. (2001), The Archaeology of Athens, Yale University Press.
- Cawkwell, George (2005), The Greek Wars the Failure of Persia, Oxford: Oxford University Press.
- Green, Peter (1996), The Greco Persian wars, California: Berkeley and LosAngeles.
- Souza, de Philip, Waldemir Heckel and Llewellyn-jones, Lloyd (2004), The Greeks at War from Athens to Alexander, Osprey Publishing.
- Van Evera, S. (1999), Causes of war: power and the roots of conflict, Ithaca: Cornell University Press.