وضعیت زنان در نظام اجتماعی ساسانیان در عصر پسامزدکی و تأثیر آن در تألیف ارداویراف‌‌نامه
وضعیت زنان در نظام اجتماعی ساسانیان در عصر پسامزدکی و تأثیر آن در تألیف ارداویراف‌‌نامه

محمد بهرامی؛ شهناز حجتی نجف ابادی

دوره 31، شماره 51 ، آبان 1400، ، صفحه 73-95

http://dx.doi.org/10.22051/hii.2020.32341.2284

چکیده
  مطابق محتوای کتب فقهی و حقوقی تدوین‌یافته در دورۀ ساسانی و طبق نظر محققان این حوزه، جنسیت یکی از ملاک‌ها و معیارهایی بوده که باعث ایجاد تفاوت میان وضعیت حقوقی افراد جامعه ‌شده، به‌طوری که وظایف و حقوق ...  بیشتر
تمدن جیرفت (براساس متون میخی بین‌النهرینی و کشفیات باستان‌شناختی در محوطه‌های باستانی ورامین و کنارصندل جیرفت)
تمدن جیرفت (براساس متون میخی بین‌النهرینی و کشفیات باستان‌شناختی در محوطه‌های باستانی ورامین و کنارصندل جیرفت)

نصیر اسکندری؛ ماسیمو ویداله؛ علی اکبر مسگر؛ مژگان شفیعی؛ میثم شهسواری؛ فرانسوا دوسه؛ اکبر عابدی؛ سلمان انجم روز؛ علی شهدادی

دوره 30، شماره 47 ، آبان 1399، ، صفحه 11-29

http://dx.doi.org/10.22051/hii.2020.31042.2234

چکیده
  تمدن تازه کشف شدۀ جیرفت واقع در حوزه فرهنگی هلیل‌رود، نشان از جایگاه ارزشمند تاریخی این بخش از فلات ایران در دوران آغاز تاریخی دارد. گل­نوشته ­های به زبان میخیِ به دست آمده از جنوب بین‌النهرین (عراق ...  بیشتر
پیامبری در جامۀ زندیقان (تأملی در خوانش های چندگانه از جنبش مانی در تاریخ‌نگاری قرون نخستین)
پیامبری در جامۀ زندیقان (تأملی در خوانش های چندگانه از جنبش مانی در تاریخ‌نگاری قرون نخستین)

شهناز حجتی نجف ابادی؛ جعفر نوری

دوره 30، شماره 47 ، آبان 1399، ، صفحه 87-108

http://dx.doi.org/10.22051/hii.2020.31762.2263

چکیده
  در بازنمایی و روایت مجدد نهضت دینی مانی در تاریخ‌نگاری قرون نخستین، سه رویکرد عمده قابل شناسایی ا­ست که جز در برخی روایت­های معدود، این بازنمایی (دست‌کم در دو رویکرد) با مفهومی کانونی، یعنی مفهوم ...  بیشتر
مناسبات ایران وچین در دوره ساسانی و تاثیر آن بر فرهنگ چین با استناد به منابع چینی
مناسبات ایران وچین در دوره ساسانی و تاثیر آن بر فرهنگ چین با استناد به منابع چینی

حمیدرضا پاشازانوس

دوره 30، شماره 45 ، اردیبهشت 1399، ، صفحه 9-35

http://dx.doi.org/10.22051/hii.2020.24421.1912

چکیده
  به‌طور کلی مناسبات چین و ایران در دورۀ ساسانی را می­توان به دو دوره تقسیم کرد: از ابتدا تا حکومت یزدگرد سوم و از حکومت یزدگرد و پناهندگی بازماندگانش به دربار تانگ در چین. روابط چین و ایران پیش از حکومت ...  بیشتر
چگونگیِ به شاهی رسیدن یزدگرد سوم (ارزیابی منابع تاریخی با تاکید بر شاهنامه)
چگونگیِ به شاهی رسیدن یزدگرد سوم (ارزیابی منابع تاریخی با تاکید بر شاهنامه)

زاگرس زند

دوره 30، شماره 45 ، اردیبهشت 1399، ، صفحه 87-106

http://dx.doi.org/10.22051/hii.2020.26605.2024

چکیده
  بسیاری از منابع عربی- فارسی و منابع خارجی به آغاز پادشاهی یزدگرد پرداخته­اند که در این روایات آشفتگی و ناهماهنگی نیز دیده می­شود. در این پژوهش داده­ها و جزئیات تاریخیِ این منابع سنجش و تحلیل شده­ ...  بیشتر
مقایسۀ آفرینش نخستین در باورهای ایران باستان و اندیشه های اسماعیلی
مقایسۀ آفرینش نخستین در باورهای ایران باستان و اندیشه های اسماعیلی

عباس مسیحا؛ مریم معزی

دوره 30، شماره 45 ، اردیبهشت 1399، ، صفحه 177-201

http://dx.doi.org/10.22051/hii.2020.27442.2075

چکیده
  آفرینش انسان از منظر آموزه­های زروانی به دو گونۀ آفرینش با­ واسطه و آفرینش بی­واسطه تعریف می­شود. این آموزه‌های اسطوره­ای شباهت‌هایی با آموزه­های اسماعیلی دارد و با آن قابل مقایسه است. پیدایش ...  بیشتر
مشروعیت آسمانی در آثار نوشتاری عیلام
مشروعیت آسمانی در آثار نوشتاری عیلام

احسان افکنده

دوره 26، شماره 32 ، اسفند 1395، ، صفحه 9-31

http://dx.doi.org/10.22051/hii.2017.10299.1151

چکیده
  در دولت‌های نخستین، مهم‌ترین جنبة مشروعیت شاهان، تقدس نهاد شاهی بود که از شاه یک میانجی میان آسمان و زمین می‌ساخت. این تقدس عموماً به دو گونه کسب می‌شد: در گونة نخست، شاهان تجلی خدایان یا از تبار ایشان ...  بیشتر
تاریخ‌نگاری در ایران باستان؛ ماهیت و روش آن با توجه به رویکردهای مختلف به مفهوم «تاریخ»
تاریخ‌نگاری در ایران باستان؛ ماهیت و روش آن با توجه به رویکردهای مختلف به مفهوم «تاریخ»

اسماعیل سنگاری؛ علیرضا کرباسی

دوره 26، شماره 30 ، شهریور 1395، ، صفحه 167-218

http://dx.doi.org/10.22051/hii.2016.2506

چکیده
  هرچند ایران باستان جایگاه امپراتوری‌های بزرگی بود که باعث بخش عظیمی از تحولات جهان در آن زمان شد،به‌علت برجای نماندن اثر سترگ تاریخی از آن دوران، برخی مورخان به این نتیجه رسیده‌اند که ایرانیان باستان ...  بیشتر
وجه اشتقاق و کاربرد معنای واژه زندیق در متون گوناگون
وجه اشتقاق و کاربرد معنای واژه زندیق در متون گوناگون

سید سعیدرضا منتظری؛ فرح زاهدی

دوره 20، شماره 8 ، بهمن 1389، ، صفحه 169-194

http://dx.doi.org/10.22051/hii.2014.693

چکیده
  واژه زندیق نخستین بار در کتیبه کرتیر به کار برده شد و منظور از آن پیروان دین مانی بود، پس از آن برای پیروان جنبش مزدک نیز استفاده شد.این واژه در دوره اسلامی کاربرد بسیار گسترده‌ای پیدا کرد؛ تا جایی که ...  بیشتر
کهن‌ترین میهن‌ پارسیان در ایران: بررسی دیدگاه‌ها
کهن‌ترین میهن‌ پارسیان در ایران: بررسی دیدگاه‌ها

فاطمه مدرسی؛ مهرداد قدرت دیزجی

دوره 20، شماره 5 ، فروردین 1389، ، صفحه 103-112

http://dx.doi.org/10.22051/hii.2014.675

چکیده
  هرچند نام پارس از دوره هخامنشی به سرزمینی در جنوب ایران گفته می‌شود، ولی بر پایه پژوهش‌های زبانی در مدارک آشوری، پیش از آن چندین ناحیه در ایران به این نام یا صورت‌های دیگر آن(پارسوا، پارسواش، پارسوماش) ...  بیشتر