تاریخ گذاری یک رخداد: پیدایشِ شهر «سلمیه» در منابع اسماعیلی و غیراسماعیلی
تاریخ گذاری یک رخداد: پیدایشِ شهر «سلمیه» در منابع اسماعیلی و غیراسماعیلی

علی بابایی سیاب

دوره 29، شماره 41 ، خرداد 1398، ، صفحه 9-25

http://dx.doi.org/10.22051/hii.2019.22905.1832

چکیده
  فتح سلمیه در راستای فتوحات شام در دوران عمر بن خطاب صورت گرفت و این شهر یکی از توابع حمص بوده است. با وجود این، ساکنان این شهر تا دورة عباسی همواره بر دین مسیحیت بوده ­اند، لذا می ­توان گفت که آغاز تاریخ ...  بیشتر
تجهیزات جنگی امام حسین(ع) و یارانش در واقعة عاشورا
تجهیزات جنگی امام حسین(ع) و یارانش در واقعة عاشورا

مصطفی صادقی

دوره 29، شماره 41 ، خرداد 1398، ، صفحه 49-69

http://dx.doi.org/10.22051/hii.2019.22532.1800

چکیده
  واقعۀ عاشورا از جنبه‌های مختلفی بررسی و مطالعه شده و با این حال زوایای مبهمی از آن دغدغة پژوهشگران این عرصه است. از جملة این جنبه‌ها واکاوی هدف و فلسفة قیام حسینی است و ردّ یا اثبات آرای مطرح در این مسئله ...  بیشتر
بررسی تاریخی جهاد ابتدایی در عصر رسول خدا(ص)
بررسی تاریخی جهاد ابتدایی در عصر رسول خدا(ص)

فهیمه فرهمند پور؛ علی اصغر شاهسون

دوره 29، شماره 41 ، خرداد 1398، ، صفحه 91-116

http://dx.doi.org/10.22051/hii.2019.3177.

چکیده
  نبردهای پیامبر(ص) موضوع تحقیقات بسیاری بوده است. این تحقیق به سهم خود تلاش می‌کند به بررسی غزوات و مقایسه آن با جهاد ابتداییِ مصطلحِ ابواب فقهی یعنی؛ جهاد برای توسعه و گسترش اسلام پرداخته، تصویری واقعی ...  بیشتر
ارزش‌داوری‌های تاریخیِ ناهمگن درباره اصحاب خاص امام سجاد(ع)
ارزش‌داوری‌های تاریخیِ ناهمگن درباره اصحاب خاص امام سجاد(ع)

عباس میرزایی نوکابادی

دوره 29، شماره 41 ، خرداد 1398، ، صفحه 163-187

http://dx.doi.org/10.22051/hii.2019.18322.1529

چکیده
  روایت‌ها و گزارش‌های گوناگونی دربارة اصحاب خاصِ امام سجاد(ع) در منابع حدیثی و رجالی امامیان نقل شده است. برخی برپایة این گزارش‌ها جایگاه و مقامات خاصی برای این گروه از اصحاب در تاریخ حدیث امامیه لحاظ ...  بیشتر
اولین پنداره های عالمان مسیحی از ویژگی‌های فردی پیامبر اسلام (ص)
اولین پنداره های عالمان مسیحی از ویژگی‌های فردی پیامبر اسلام (ص)

راضیه سیروسی؛ علیمحمد ولوی

دوره 28، شماره 40 ، اسفند 1397، ، صفحه 9-31

http://dx.doi.org/10.22051/hii.2018.20261.1645

چکیده
  ظهور دین اسلام و گسترش سریع آن در جهان، با واکنش مسیحیان روبه‌رو شد زیرا آنان اسلام را دینی رقیب می‌دانستند. نخستین موضع­گیری­ها، از سوی روحانیون کلیسا صورت گرفت. روحانیون و مبلّغان مسیحی در متون ...  بیشتر
اوضاع اقتصادی ایالت قهستان در قرون نخستین اسلامی
اوضاع اقتصادی ایالت قهستان در قرون نخستین اسلامی

مجتبی گراوند؛ داریوش نظری؛ فرشید جعفری

دوره 28، شماره 40 ، اسفند 1397، ، صفحه 149-173

http://dx.doi.org/10.22051/hii.2018.19283.1578

چکیده
  قهستان یکی از ایالات مهم ایران در قرون نخستین هجری به شمار می­ رفت که نامش با خراسان عجین بود. این منطقه اگرچه در ساختار سیاسی و اداریِ بخشی از خراسان شمرده می­شد اما در منابع متعدد جغرافیایی، واحد ...  بیشتر
تحلیل گفتمان شیوه‌های گفتاری سران قریش با پیامبر(ص) در دوره مکی با تکیه بر نظریة تحلیل گفتمان ارنستو لکلوئو و شنتال موفه
تحلیل گفتمان شیوه‌های گفتاری سران قریش با پیامبر(ص) در دوره مکی با تکیه بر نظریة تحلیل گفتمان ارنستو لکلوئو و شنتال موفه

هدیه تقوی

دوره 28، شماره 38 ، شهریور 1397، ، صفحه 9-32

http://dx.doi.org/10.22051/hii.2018.15290.1362

چکیده
  بعثت رسول اکرم(ص) به ارائه گفتمان توحیدی انجامید که در اساس و بنیان با گفتمان بت­پرستی رایج و هژمونی‌شده در جامعة عرب قبل از اسلام متفاوت بود. عدم سنخیت و همگرایی گفتمان‌های مذکور در جامعه مکّی، زمینه­ ...  بیشتر
معیارهای سنجشِ نسبت جامعه با جاهلیت در نهج‌البلاغه
معیارهای سنجشِ نسبت جامعه با جاهلیت در نهج‌البلاغه

هانیه بیک؛ شهلا بختیاری؛ غلامرضا ظریفیان

دوره 27، شماره 36 ، اسفند 1396، ، صفحه 33-48

http://dx.doi.org/10.22051/hii.2017.15986.1396

چکیده
  شناخت جاهلیت و متعلّقات جامعه­شناختی آن از حیث ارتباط بسیار نزدیکش با جامعة صدر اسلام، اهمیت و ضرورت دارد. علاوه بر آن، ماهیت و ویژگی­های جاهلیت نشان می­دهد که باید آن ­را نه منحصر به قبل از اسلام، ...  بیشتر
اصول اندیشة سیاسی و نظریه «امامت قهریة» ابن‌جماعه، با تکیه بر کتاب تحریرالأحکام فی تدبیر أهل الإسلام
اصول اندیشة سیاسی و نظریه «امامت قهریة» ابن‌جماعه، با تکیه بر کتاب تحریرالأحکام فی تدبیر أهل الإسلام

مجتبی گراوند؛ محمد امرایی

دوره 27، شماره 36 ، اسفند 1396، ، صفحه 111-134

http://dx.doi.org/10.22051/hii.2017.15833.1393

چکیده
  بدرالدین­ ابن ­جماعه (639-733 ه.ق) قاضی­القضات دمشق و قاهره، در روزگاری می­زیست که مغولان به سرزمین‌های اسلامی حمله کردند و خلافت عباسیان را در بغداد منقرض نمودند. این رویداد، نگرانی شدیدی در میان ...  بیشتر
سنخ‌شناسی عملکرد سیاسی زنان در دستگاه خلافت عباسی (132ـ 656 هـ.ق)
سنخ‌شناسی عملکرد سیاسی زنان در دستگاه خلافت عباسی (132ـ 656 هـ.ق)

علیمحمد ولوی؛ سیده گلنوش کاردان

دوره 27، شماره 36 ، اسفند 1396، ، صفحه 135-159

http://dx.doi.org/10.22051/hii.2017.16592.1434

چکیده
  زنان در صحنة سیاست جهان اسلام، با توجه به سنت‌ها، عقاید و آموزه‌های دینی، موقعیت متفاوتی داشته‌اند. با وجود بحث‌های فقهی و دینی گسترده در این زمینه، عصر عباسی نقطة عطفی در حیات سیاسی زنان به حساب می‌آید. ...  بیشتر
پژوهشی در اصول و تکنیک‌های جرّاحی گوش، حلق و بینی در طبّ سنّتی دورۀ اسلامی (از قرن سوّم تا دوازده هجری)
پژوهشی در اصول و تکنیک‌های جرّاحی گوش، حلق و بینی در طبّ سنّتی دورۀ اسلامی (از قرن سوّم تا دوازده هجری)

ماهیار شریعت پناهی

دوره 27، شماره 34 ، شهریور 1396، ، صفحه 89-116

http://dx.doi.org/10.22051/hii.2017.6543.

چکیده
  در میان شعبه‌های متعدّد طبّ سنّتی دورۀ اسلامی، جرّاحی نیاز به تخصّص، تجربه و دقّت بسیار بالایی دارد. هدف از این پژوهش، یافتن اصول و تکنیک‌های ثابتِ مورد استفاده جرّاحان، از قرن سوّم تا دوازدهم هجری ...  بیشتر
افول در اوج شکوه: بررسی تحلیلی مناسبات سلطان محمد فاتح و طبقه علمیه عثمانی
افول در اوج شکوه: بررسی تحلیلی مناسبات سلطان محمد فاتح و طبقه علمیه عثمانی

مهدی عبادی

دوره 27، شماره 34 ، شهریور 1396، ، صفحه 117-138

http://dx.doi.org/10.22051/hii.2017.14283.1303

چکیده
  در ادوار پیش از سلطنت محمد دوم(855-886/1451-1481)، سیر تاریخی مناسبات دولت عثمانی و طبقه علمیه، به گونه‌ای پیش رفته بود که فارغ‌التحصیلان مدارس به‌واسطۀ دانش مدرسی و جایگاه دینی‌ـ ‌اجتماعی خود، در دولت عثمانی ...  بیشتر
بررسی عملکرد متکلمان شیعة امامی در مواجهه با چالش‌های تقریب مذاهب در عصر سلجوقی
بررسی عملکرد متکلمان شیعة امامی در مواجهه با چالش‌های تقریب مذاهب در عصر سلجوقی

پروین اصغری؛ محمد علی چلونگر؛ علی اکبر عباسی

دوره 27، شماره 33 ، خرداد 1396، ، صفحه 9-36

http://dx.doi.org/10.22051/hii.2017.14536.1315

چکیده
  قدرت‌یابی سلجوقیان (429-552 ق) در ایران و عراق و ائتلاف نیروهای سیاسی مذهبیِ اهل‌سنت (سلطنت و خلافت)، موجب رشد نفوذ حدیث‌گرایانِ سنی‌مذهب شد. همچنین دراثر عملکرد واگرایانه برخیمراکز علمی عصر و تقابل رویکرد ...  بیشتر
نخستین نقش آفرینی سیاسی عیاران در بغداد قرن دوم هجری
نخستین نقش آفرینی سیاسی عیاران در بغداد قرن دوم هجری

عباس احمدوند

دوره 26، شماره 31 ، آذر 1395، ، صفحه 5-18

http://dx.doi.org/10.22051/hii.2017.2662

چکیده
  عَیّاران گروهی از جوانمردان فقیر و بی باک بودند که در تحولات بغداد عهد عباسی نقشی بسزا ایفا کردند؛ این گروه از افراد را به اقتضای محل ظهورشان به نامهای گوناگون و گاه مشابه شطّاران، زَواقیل، صَعالیک، ...  بیشتر
تبیین تاریخی رابطه سیاست ، تجارت و زیارت در حجاز (قرن اول هجری قمری)
تبیین تاریخی رابطه سیاست ، تجارت و زیارت در حجاز (قرن اول هجری قمری)

امین رضا توحیدی؛ مصطفی پیرمرادیان؛ سید اصغر محمودآبادی؛ اصغر منتظرالقائم

دوره 26، شماره 30 ، شهریور 1395، ، صفحه 93-112

http://dx.doi.org/10.22051/hii.2016.2503

چکیده
  سیاست ،تجارت و زیارت در حجاز ، واژه هایی هستند که روابط بین آن ها بروز پدیده هایی را موجب شد ، که تبیین این روابط موضوع اصلی مقاله حاضر است . این پژوهش با تشریح وضعیت بازار های عرب مقارن ظهور اسلام و اهداف ...  بیشتر
تاریخ چشم‌پزشکی مسلمانان تا قرن پنجم هجری
تاریخ چشم‌پزشکی مسلمانان تا قرن پنجم هجری

زهرا الهویی نظری

دوره 21، شماره 12 ، بهمن 1390، ، صفحه 23-49

http://dx.doi.org/10.22051/hii.2013.661

چکیده
  پزشکان مسلمان در مسیر شناخت و درمان بیماری‌های چشم همت فراوان گماشتند. آنان در گام اول به مطالعه، بررسی و ترجمه کتب و مقالات چشم‌پزشکی متعلق به تمدن‌های دیگر نظیر یونانی، سریانی، هندی، ایرانی و غیره ...  بیشتر
راهبردهایی برای مقابله با هنجارشکنی در عهد نبوی
راهبردهایی برای مقابله با هنجارشکنی در عهد نبوی

شهلا بختیاری

دوره 21، شماره 12 ، بهمن 1390، ، صفحه 77-103

http://dx.doi.org/10.22051/hii.2013.663

چکیده
  مدینه پس از هجرت پیامبر (ص)،نیازمند تبیین روابط افراد و ایجاد فضایی برای تبلیغ دین اسلام بود. این امر به تعیینحدود آزادی افراد و گستره فضای سلوک آنان نیاز داشت.درمدینه آن سال‌ها، به‌سبب نبودتصوری روشن ...  بیشتر
فتح آذربایجان و گرایش مردم آن به اسلام(22-35 هجری)
فتح آذربایجان و گرایش مردم آن به اسلام(22-35 هجری)

جعفر آقازاده؛ مرتضی دهقان نژاد؛ سید اصغر محمود آبادی

دوره 21، شماره 10 ، تیر 1390، ، صفحه 1-22

http://dx.doi.org/10.22051/hii.2014.715

چکیده
  حمله اعراب مسلمان به آذربایجان را از دو دیدگاه سیاسی و دینی می‌توان بررسی کرد؛ از لحاظ سیاسی، حمله‌های اعراب و فتح آذربایجان در سال 22 هجری و آغاز حکومت مسلمانان، برای اهالی آذربایجان تحمل‌ناپذیر بود، ...  بیشتر
ضرب آیات قرآن کریم بر سکه‌های اسلامی عصر اموی و واکنش‌ مسلمانان به آن
ضرب آیات قرآن کریم بر سکه‌های اسلامی عصر اموی و واکنش‌ مسلمانان به آن

عباس احمدوند؛ سعید طاوسی مسرور

دوره 21، شماره 10 ، تیر 1390، ، صفحه 23-40

http://dx.doi.org/10.22051/hii.2014.716

چکیده
  با وجود آنکه بدون طهارت شرعی نباید آیات قرآن کریم را لمس کرد، آیات قرآن بر سکه‌های اسلامی در عصر عبدالملک‌بن‌مروان (حک:65 -86 هـ) ضرب شد و این اقدام واکنش‌هایی را در میان برخی قرّاء، فقها و علمای دین برانگیخت.مسأله ...  بیشتر
جایگاه و اهمیت سکه در دعوت عباسی
جایگاه و اهمیت سکه در دعوت عباسی

سیداحمدرضا خضری؛ عباس احمدوند

دوره 20، شماره 7 ، آبان 1389، ، صفحه 45-65

http://dx.doi.org/10.22051/hii.2014.682

چکیده
  عباسیان در سال‌های پایانی دعوت خویش و در آستانه پیروزی نهایی بر امویان (132هـ.ق)، به ضرب سکه‌هایی با نقش برخی شعارهای انقلابی و تأکید بر نسبت با پیامبرخدا(ص) و ذکر آیه 23 سوره مبارکه شوری، پرداختند.آنان ...  بیشتر
ریشه‌های بحران در روابط امین و مأمون
ریشه‌های بحران در روابط امین و مأمون

علی ناظمیان فرد

دوره 20، شماره 7 ، آبان 1389، ، صفحه 89-111

http://dx.doi.org/10.22051/hii.2014.685

چکیده
  در پی مرگ هارون‌الرشید در سال 193 هجری، خلافت عباسی به ورطه یک بحران سیاسی فرو غلطید و قلمرو آن با محوریت بغداد و مرو دو پاره شد.بیشتر تاریخ‌نگاران سده‌های آغازین اسلامی بر این باورند که تیرگی روابط میان ...  بیشتر
برکه خان و بیبرس: تأثیر عوامل دینی- اقتصادی بر تعمیق روابط تجاری آلتین اردو و ممالیک
برکه خان و بیبرس: تأثیر عوامل دینی- اقتصادی بر تعمیق روابط تجاری آلتین اردو و ممالیک

یونس فرهمند؛ قدریه تاج بخش

دوره 20، شماره 5 ، فروردین 1389، ، صفحه 85-101

http://dx.doi.org/10.22051/hii.2014.676

چکیده
  حکومت آلتین اردو از مهمترین هم‌پیمانان دولت ممالیک بود؛ هر دو با مغولان در ایران خصومت بسیار داشتند واین وجه مشترک در تحکیم روابط سیاسی و تجاری آنان تأثیر قابل ملاحظه‌ای داشت.پس از مرگ مُنگوقا آن، به ...  بیشتر
ایلاف قریش و تأثیر آن بر حیات اقتصادی و اجتماعی مکه در روزگاران پیش از اسلام
ایلاف قریش و تأثیر آن بر حیات اقتصادی و اجتماعی مکه در روزگاران پیش از اسلام

علی ناظمیان فرد

دوره 19، شماره 2 ، تیر 1388، ، صفحه 103-126

http://dx.doi.org/10.22051/hii.2014.739

چکیده
  ظهور قصی بن کلاب در عرصه ی سیاسی ـ اجتماعی مکه و اهتمام او در تجمیع قریش و تأسیس مناصب اجتماعی این شهر، زمینه ورود این منطقه را به عرصه مدنیت هموار کرد. بازرگانان قریش که به حیث تحمس در دین و حفظ حرمت کعبه ...  بیشتر
نخستین نظریه پرداز ارجاءبررسی تحلیلی نامه حسن بن محمد بن حنفیه درباره ارجاء
نخستین نظریه پرداز ارجاءبررسی تحلیلی نامه حسن بن محمد بن حنفیه درباره ارجاء

علیمحمد ولوی؛ علی غلامی دهقی

دوره 19، شماره 2 ، تیر 1388، ، صفحه 127-152

http://dx.doi.org/10.22051/hii.2014.737

چکیده
  حسن فرزند محمد حنفیه، از تابعان مدینه و از نوادگان علی (ع) بود. او عالمی فقیه و آگاه به اختلاف فتاوا و محدّثی می دانند که بر عالمان عصر خویش برتری داشته است. مورخان از او به عنوان نظریه پرداز اندیشه ارجا ...  بیشتر