فرمانروایی ساسانیان بر سوریه در دورۀ خسرو پرویز (628-604م)
فرمانروایی ساسانیان بر سوریه در دورۀ خسرو پرویز (628-604م)

احمد الحواط؛ محمد تقی ایمان پور

دوره 32، شماره 53 ، فروردین 1401

http://dx.doi.org/10.22051/hii.2022.38245.2564

چکیده
  حاکمیت ساسانیان بر سوریه در دوران خسرو پرویز(۶۲۸- ۶۰۴ م) یکی از موضوعات بحث‌شده بین پژوهشگران تاریخ باستان در طول صد سال گذشته بوده است. بسیاری از آنان دوران فرمانروایی ساسانیان بر سوریه در زمان خسرو ...  بیشتر
فرّه بانوگِ گیهان/ هزار نوروز و مهرگان
فرّه بانوگِ گیهان/ هزار نوروز و مهرگان

شهرام جلیلیان

دوره 32، شماره 53 ، فروردین 1401

http://dx.doi.org/10.22051/hii.2022.37935.2545

چکیده
  در منابع عربی سده‌های نخستین اسلامی، گهگاه واژه‌ها یا عبارت‌هایی به زبان‌های پهلوی (فارسی میانه) یا فارسی دری آمده است که برای پژوهش دربارۀ تاریخ تکوین زبان فارسی ارزش فراوانی دارند. یک نمونه از این ...  بیشتر
وضعیت زنان در نظام اجتماعی ساسانیان در عصر پسامزدکی و تأثیر آن در تألیف ارداویراف‌‌نامه
وضعیت زنان در نظام اجتماعی ساسانیان در عصر پسامزدکی و تأثیر آن در تألیف ارداویراف‌‌نامه

محمد بهرامی؛ شهناز حجتی نجف ابادی

دوره 31، شماره 51 ، آبان 1400، ، صفحه 73-95

http://dx.doi.org/10.22051/hii.2020.32341.2284

چکیده
  مطابق محتوای کتب فقهی و حقوقی تدوین‌یافته در دورۀ ساسانی و طبق نظر محققان این حوزه، جنسیت یکی از ملاک‌ها و معیارهایی بوده که باعث ایجاد تفاوت میان وضعیت حقوقی افراد جامعه ‌شده، به‌طوری که وظایف و حقوق ...  بیشتر
الگوهای معیشتی ساسانیان در شهرستان دره‌شهر با استناد به متون تاریخی و جغرافیایی و شواهد باستان‌شناختی
الگوهای معیشتی ساسانیان در شهرستان دره‌شهر با استناد به متون تاریخی و جغرافیایی و شواهد باستان‌شناختی

اکبر شریفی نیا؛ یعقوب محمدی فر؛ اسماعیل همتی ازندریانی

دوره 30، شماره 48 ، دی 1399، ، صفحه 153-180

http://dx.doi.org/10.22051/hii.2020.26793.2035

چکیده
  در روند بازسازی الگوهای معیشتی ساکنان گذشتۀ مناطق مختلف ایران، تطبیق محتوای متون تاریخی و جغرافیایی با شواهد باستان­شناختی، بسیار راهگشا خواهد بود. شهرستان دره­شهر از توابع استان ایلام، از جمله ...  بیشتر
مناسبات ایران وچین در دوره ساسانی و تاثیر آن بر فرهنگ چین با استناد به منابع چینی
مناسبات ایران وچین در دوره ساسانی و تاثیر آن بر فرهنگ چین با استناد به منابع چینی

حمیدرضا پاشازانوس

دوره 30، شماره 45 ، اردیبهشت 1399، ، صفحه 9-35

http://dx.doi.org/10.22051/hii.2020.24421.1912

چکیده
  به‌طور کلی مناسبات چین و ایران در دورۀ ساسانی را می­توان به دو دوره تقسیم کرد: از ابتدا تا حکومت یزدگرد سوم و از حکومت یزدگرد و پناهندگی بازماندگانش به دربار تانگ در چین. روابط چین و ایران پیش از حکومت ...  بیشتر
چگونگیِ به شاهی رسیدن یزدگرد سوم (ارزیابی منابع تاریخی با تاکید بر شاهنامه)
چگونگیِ به شاهی رسیدن یزدگرد سوم (ارزیابی منابع تاریخی با تاکید بر شاهنامه)

زاگرس زند

دوره 30، شماره 45 ، اردیبهشت 1399، ، صفحه 87-106

http://dx.doi.org/10.22051/hii.2020.26605.2024

چکیده
  بسیاری از منابع عربی- فارسی و منابع خارجی به آغاز پادشاهی یزدگرد پرداخته­اند که در این روایات آشفتگی و ناهماهنگی نیز دیده می­شود. در این پژوهش داده­ها و جزئیات تاریخیِ این منابع سنجش و تحلیل شده­ ...  بیشتر
اردشیر بابکان و خدابانو آناهیتا
اردشیر بابکان و خدابانو آناهیتا

شهرام جلیلیان

دوره 28، شماره 37 ، خرداد 1397، ، صفحه 35-56

http://dx.doi.org/10.22051/hii.2017.14894.1333

چکیده
  در دورة ساسانیان که دین و پادشاهی همچون دو برادر همزاد انگاشته می‌شدند، پادشاهان ساسانی به‌ویژه پس از تاج‌گذاری و یا پیروزی در نبردها، پیشکش‌های شاهانه‌ای به آتشکده‌ها و پرستشگاه‌های زردشتی می‌بخشیدند ...  بیشتر
نقش بزرگان و نژادگان در محاکمه و مرگ خسرو پرویز
نقش بزرگان و نژادگان در محاکمه و مرگ خسرو پرویز

شهرام جلیلیان

دوره 27، شماره 33 ، خرداد 1396، ، صفحه 65-88

http://dx.doi.org/10.22051/hii.2017.6994.1025

چکیده
  در فوریة 628 م. گروهی از بزرگان و هموندان خاندان‌های نژادة ایرانی و فرماندهان سپاه که از شیوة فرمانروایی و سیاست‌های خسرو پرویز (590-628 م.) به خشم آمده بودند، در یک شورش بزرگ، خسرو را به زندان انداختند و شیرویه، ...  بیشتر
سه چهرهٔ یک پادشاه؛ گناهکار، پیروزمند و نیک، یا کوروشِ دیگر؟
سه چهرهٔ یک پادشاه؛ گناهکار، پیروزمند و نیک، یا کوروشِ دیگر؟

شهرام جلیلیان

دوره 26، شماره 31 ، آذر 1395، ، صفحه 20-45

http://dx.doi.org/10.22051/hii.2016.2513

چکیده
  یزدگرد یکُم. 399-420 میلادی با دوری جستن از جنگ با امپراتوری روم که خود سخت گرفتار شورش‌ها و آشفتگی‌های سیاسی بود و پایان بخشیدن به پیگردها و آزارهای گهگاه مسیحیان و یهودیان، هم بزرگان ایرانی خواهندۀ جنگ ...  بیشتر
پارت و خراسان در دوره ساسانی: پژوهشی در جغرافیای تاریخی
پارت و خراسان در دوره ساسانی: پژوهشی در جغرافیای تاریخی

مهرداد قدرت دیزجی

دوره 26، شماره 29 ، خرداد 1395، ، صفحه 169-186

http://dx.doi.org/10.22051/hii.2016.2230

چکیده
  بررسی پیشینه تاریخی سرزمین­های ایرانی در دوره باستان، به روشن بودن زمینه جغرافیایی آن­ها بسیار وابسته است. در این میان ابهام در موقعیت ایالات/نواحی ایران می­تواند به پریشانی و جابجایی رویدادهای ...  بیشتر
تحلیل جایگاه موبدان و کارکرد اقتصادی آنان در ساختار نظام سیاسی – اجتماعی ساسانیان
تحلیل جایگاه موبدان و کارکرد اقتصادی آنان در ساختار نظام سیاسی – اجتماعی ساسانیان

علی بهادری؛ کریم یوسف جمالی؛ فیض الله بوشاسب گوشه

دوره 25، شماره 27 ، آذر 1394، ، صفحه 35-63

http://dx.doi.org/10.22051/hii.2015.2113

چکیده
  کیفیت ارتباط وضرورت همراهی دین وسیاست درایران عصرساسانی،پیامدها وتبعاتی راایجادکردکه مستقیم یاغیرمستقیم،درتحولات اجتماعی،حوادث تاریخی وانواع فعالیت های اجتماعی مردمان آن روزگار،تاثیر گذاربود.نهاد ...  بیشتر
منصب دبیری در دوره ساسانیان
منصب دبیری در دوره ساسانیان

مریم مرادی؛ محمدتقی ایمان پور

دوره 25، شماره 25 ، خرداد 1394، ، صفحه 193-218

http://dx.doi.org/10.22051/hii.2015.2038

چکیده
  اردشیر بابکان در سال 224م با غلبه بر اردوان پنجم اشکانی توانست شاهنشاهی جدیدی را در تاریخ ایران پایه‌گذاری کند. سلسله ساسانیان به تدریج توانست پادشاهی عظیمی را تشکیل دهد که لازمه اداره چنین پادشاهی بزرگی ...  بیشتر
پیامدهای تقسیم ارمنستان میان ایران و روم در دوره ساسانی(387-428 م)
پیامدهای تقسیم ارمنستان میان ایران و روم در دوره ساسانی(387-428 م)

فرج اله احمدی؛ پرویز حسین طلایی

دوره 23، شماره 17 ، فروردین 1392، ، صفحه 1-23

http://dx.doi.org/10.22051/hii.2014.723

چکیده
  ارمنستان به دلیل موقعیت جغرافیایی و راهبردی و داشتن دشت‌های حاصلخیز، منابع زیرزمینی و نیز واقع شدن در مسیر راه تجارتی ابریشم یکی از علل کشمکش‌های بین دو دولت ایران وروم از دوره اشکانیان – به ویژه ...  بیشتر
اندیشه بازیابی امپراطوری هخامنشی در میان ساسانیان و نقش اشکانیان در این انتقال
اندیشه بازیابی امپراطوری هخامنشی در میان ساسانیان و نقش اشکانیان در این انتقال

محمدتقی ایمان پور؛ روزبه زرین‌کوب؛ شهناز حجتی نجف‌ آبادی

دوره 23، شماره 17 ، فروردین 1392، ، صفحه 25-45

http://dx.doi.org/10.22051/hii.2014.726

چکیده
  نخستین شاهان حکومت ساسانی اندیشه احیای امپراطوری هخامنشی را همچون ابزاری برای کسب مشروعیت، توجیه حاکمیت و تثبیت قدرت سیاسی خویش به کار گرفتند. با استفاده از این اندیشه و تفکر شاهان ساسانی با معرفی خود ...  بیشتر
جایگاه دینی آذربایجان در دوره ساسانی
جایگاه دینی آذربایجان در دوره ساسانی

محمد تقی ایمان پور؛ گلاره امیری

دوره 21، شماره 10 ، تیر 1390، ، صفحه 41-62

http://dx.doi.org/10.22051/hii.2014.720

چکیده
  آذربایجان یکی از مراکز مهم سیاسی و دینی در طول تاریخ ایران، به خصوص ایران باستان بوده است.به دنبال روی کار آمدن دولت دینی ساسانی، آذربایجان مانند فارس از جایگاه دینی ممتازی برخوردار گردید؛ به‌طوری که ...  بیشتر
نقش و تأثیرگذاری گروه‌های تبعیدی و جابه‌جا شده در عصر ساسانیان
نقش و تأثیرگذاری گروه‌های تبعیدی و جابه‌جا شده در عصر ساسانیان

سیداصغر محمودآبادی؛ محمود جعفری دهقی؛ بهمن هنرمند

دوره 21، شماره 10 ، تیر 1390، ، صفحه 137-167

http://dx.doi.org/10.22051/hii.2014.719

چکیده
  جابه‌جایی و پراکندگی گروه‌های انسانی در طول تاریخ در راستای اهداف و مطالع سیاسی- نظامی صورت گرفته است که به اصطلاح امروزی دیاسپورا نامیده می‌شود.در دوران ساسانی افراد و گروه‌های انسانی زیادی جابه‌جا ...  بیشتر
پژوهشی درباره فرمانروایی هرمزد یکم؛ شاهنشاه ایران و انیران
پژوهشی درباره فرمانروایی هرمزد یکم؛ شاهنشاه ایران و انیران

شهرام جلیلیان

دوره 21، شماره 9 ، فروردین 1390، ، صفحه 47-74

http://dx.doi.org/10.22051/hii.2014.711

چکیده
  با مرگ شاپور یکم(240 تا 270 میلادی)، فرزند و ولیعهد او، هرمزد اردشیر، پادشاه گستره پهناور ایرانشهر شد.هرمزد اردشیر در جنگ‌های پدرش با رومی‌ها در ارمنستان، سوریه، کیلیکیه و کاپادوکیه توانایی‌های جگی خود ...  بیشتر
نقش شورش بهرام چوبین در تضعیف و فروپاشی دولت ساسانی
نقش شورش بهرام چوبین در تضعیف و فروپاشی دولت ساسانی

محمد تقی ایمان پور؛ نجم الدین گیلانی

دوره 20، شماره 8 ، بهمن 1389، ، صفحه 1-28

http://dx.doi.org/10.22051/hii.2014.692

چکیده
  خاندان‌های کهن که به دنبال مهاجرت اقوام آریایی به ایران شکل گرفتند، به دلیل داشتن املاک و رعایای فراوان و لیاقت و شجاعت در فن جنگاوری و سوارکاری توانستند در طول تمام این سلسله‌ها از جایگاه ممتازی در ...  بیشتر
واکاوی شاخص‌های تاثیرگذار بر سیاست‌های مرزی اردشیر بابکان در قبال امپراتوری روم
واکاوی شاخص‌های تاثیرگذار بر سیاست‌های مرزی اردشیر بابکان در قبال امپراتوری روم

پرویز حسین طلائی؛ مصطفی جرفی

دوره 20، شماره 7 ، آبان 1389، ، صفحه 67-87

http://dx.doi.org/10.22051/hii.2014.687

چکیده
  سلسله ساسانی در سال 224 م پس از غلبه اردشیر اول بر اردوان پنجم، پادشاه اشکانی در نبرد هرمزدگان پا به عرصه وجود نهاد.مؤسس این سلسله پس از تثبیت و تحکیم دولت مرکزی در پی گسترش مرزهای شمال‌غربی، غرب و جنوبی ...  بیشتر