روابط ابراهیم خلیل خان جوانشیر قراباغی با حکومت عثمانی
روابط ابراهیم خلیل خان جوانشیر قراباغی با حکومت عثمانی

محمد عزیزنژاد؛ فاطمه جعفرنیا

دوره 32، شماره 54 ، تیر 1401

http://dx.doi.org/10.22051/hii.2022.39430.2625

چکیده
  اشغال خانات قریم (کریمه) از سوی روس­ها و نفوذ و پیشروی تدریجی آنان در مناطق حوزۀ نفوذ حکومت عثمانی در قفقاز، امنیت مرزهای شرقی آناطولی را به خطر انداخت و موقعیت حساس قفقاز را برای عثمانی­ها نمایان ...  بیشتر
تبریز، مدرنیته و تأثیر آن بر شهرسازی مدرن ایران
تبریز، مدرنیته و تأثیر آن بر شهرسازی مدرن ایران

پریا ویولت شکیبا؛ سید محسن حبیبی؛ منوچهر طبیبیان؛ عباس قدیمی قیداری

دوره 30، شماره 48 ، دی 1399، ، صفحه 181-208

http://dx.doi.org/10.22051/hii.2020.30316.2207

چکیده
  با روی کار ­آمدن آقامحمدخان قاجار و تشکیل حکومت واحد مرکزی قدرتمند، ایران وارد مرحلۀ جدیدی از حیات سیاسی و اجتماعی خود شد و این دوران با بر تخت نشستن فتحعلی­شاه به‌ گونه‌ای متفاوت ادامه یافت. تأسیس ...  بیشتر
واکاوی ارتباط ساخت قدرت‌ با مفاسد مالی و پیامدهای آن (از عصر ناصری تا انقلاب مشروطیت)
واکاوی ارتباط ساخت قدرت‌ با مفاسد مالی و پیامدهای آن (از عصر ناصری تا انقلاب مشروطیت)

منصور طرفداری

دوره 30، شماره 48 ، دی 1399، ، صفحه 209-231

http://dx.doi.org/10.22051/hii.2020.23192.1845

چکیده
  گستردگی مفاسد مالی یکی از معضلات دورۀ قاجار بوده است که در قالب‌های مختلفی چون رشوه، هدیه، اختلاس و نظایر آن انعکاس یافته است. مقولۀ فساد مالی، به‌خصوص مظاهر آن مورد توجه پژوهشگران قرار گرفته، اما پرداختن ...  بیشتر
تببین الگوی مفهومی حکومت‌داری امیرکبیر
تببین الگوی مفهومی حکومت‌داری امیرکبیر

مریم شمس فلاورجانی؛ مهربان هادی پیکانی؛ سهیلا ترابی فارسانی

دوره 30، شماره 47 ، آبان 1399، ، صفحه 135-171

http://dx.doi.org/10.22051/hii.2020.31751.2262

چکیده
  پژوهش حاضر ناظر به تدوین الگویی برای مدیریت دولتی است و نگارندگان درصدداند با استفاده از علم تاریخ این فرصت را در اختیار تصمیم‌گیران، سیاست‌گذاران و مدیران دولتی قرار‌‌ دهند تا بتوانند الگویی از حکومت‌داری ...  بیشتر
شناخت‌شناسی سلفی‌گری در ایران (مطالعۀ موردی: بررسی رویکرد جریان‌های مذهبی اهل سنت کشور)
شناخت‌شناسی سلفی‌گری در ایران (مطالعۀ موردی: بررسی رویکرد جریان‌های مذهبی اهل سنت کشور)

منصور عنبرمو

دوره 30، شماره 47 ، آبان 1399، ، صفحه 173-198

http://dx.doi.org/10.22051/hii.2020.30153.2201

چکیده
  مسئلۀ اصلی این مقاله چیستی منطق درونی، نگرش و رویکرد جریان‌های اصلی اهل سنت کشور به مقوله سلفی‌گری است. دنیای اسلام همواره شاهد شکل‌گیری جریان‌های مذهبی در شمایل مختلفی بوده است که هر یک در تلاش‌اند ...  بیشتر
مناسبات ایران وچین در دوره ساسانی و تاثیر آن بر فرهنگ چین با استناد به منابع چینی
مناسبات ایران وچین در دوره ساسانی و تاثیر آن بر فرهنگ چین با استناد به منابع چینی

حمیدرضا پاشازانوس

دوره 30، شماره 45 ، اردیبهشت 1399، ، صفحه 9-35

http://dx.doi.org/10.22051/hii.2020.24421.1912

چکیده
  به‌طور کلی مناسبات چین و ایران در دورۀ ساسانی را می­توان به دو دوره تقسیم کرد: از ابتدا تا حکومت یزدگرد سوم و از حکومت یزدگرد و پناهندگی بازماندگانش به دربار تانگ در چین. روابط چین و ایران پیش از حکومت ...  بیشتر
بررسی عوامل مؤثر در مسئله‌مند شدن وضعیت تابعیت کردهای فیلی عراق در یکصد سال اخیر
بررسی عوامل مؤثر در مسئله‌مند شدن وضعیت تابعیت کردهای فیلی عراق در یکصد سال اخیر

مراد مرادی مقدم؛ حمید بصیرت منش

دوره 30، شماره 45 ، اردیبهشت 1399، ، صفحه 151-175

http://dx.doi.org/10.22051/hii.2020.24964.1954

چکیده
  بیشتر کردهای فیلی ساکن عراق طبق قانون تابعیت 1924 عراق به تابعیت آن کشور درآمدند. از زمان تشکیل کشور عراق تا دورۀ عبدالکریم قاسم، گرفتن تابعیت عراقی برای کردهای فیلی آسان بود، اما از دورۀ عبدالسلام عارف ...  بیشتر
تأثیر ساختار مطلقۀ شبه‌مدرن دولت پهلوی بر پیدایش بحران محیط زیستی در ایران (مطالعۀ موردی: آلودگی هوا)
تأثیر ساختار مطلقۀ شبه‌مدرن دولت پهلوی بر پیدایش بحران محیط زیستی در ایران (مطالعۀ موردی: آلودگی هوا)

مهدی رفعتی پناه مهرآبادی

دوره 29، شماره 43 ، آبان 1398، ، صفحه 79-100

http://dx.doi.org/10.22051/hii.2019.22333.1785

چکیده
  مفهوم «حفاظت محیط‌زیست» مفهومی مدرن به حساب می‌آید که با توجه به زادگاهش -غرب- دارای مبادی و مبانی معرفتی و فکری خاصی است که آن را به مثابه مسأله‌ای اجتماعی و برآمده از جنبش‌های اجتماعی معرفی می‌کند. ...  بیشتر
تأثیر ناپایداری سیاسی بر مفاسد اجتماعی قاضیانِ ایران در قرن هشتم قمری براساس متون منظوم
تأثیر ناپایداری سیاسی بر مفاسد اجتماعی قاضیانِ ایران در قرن هشتم قمری براساس متون منظوم

محسن لطف آبادی؛ اللهیار خلعتبری؛ عطالله حسنی

دوره 29، شماره 43 ، آبان 1398، ، صفحه 149-171

http://dx.doi.org/10.22051/hii.2019.19949.1625

چکیده
  قاضیان از موقعیت مهمی در نظام قضایی و اداری ایران در قرن هشتم قمری برخوردار بودند. آنان زیر نظر قاضی‌القضات و کارگزاران سیاسی به‌ فعالیت می‌پرداختند. وظیفۀ آنها رسیدگی به‌ دعاوی و مشکلات قضایی مردم ...  بیشتر
بررسی جنبش و فعالیت‌های دانشجویان ایرانی در ایتالیا (1340 ـ-1357)
بررسی جنبش و فعالیت‌های دانشجویان ایرانی در ایتالیا (1340 ـ-1357)

روح الله بهرامی؛ پروین رستمی

دوره 29، شماره 41 ، خرداد 1398، ، صفحه 27-48

http://dx.doi.org/10.22051/hii.2019.18540.1539

چکیده
  در آستانة دهة چهل، دانشجویان ایرانی در کشورهای اروپای غربی و آمریکا کنفدراسیونی از گرایش­های مختلف از قبیل گرایش به حزب توده، جبهة ملی و جریان­ های اسلامی جهت سازماندهی برنامه ­های اعتراضی علیه ...  بیشتر
بیکاری به‌مثابه مفهومی تاریخی: طرحی برای تحقیق در تاریخِ بیکاری در ایران
بیکاری به‌مثابه مفهومی تاریخی: طرحی برای تحقیق در تاریخِ بیکاری در ایران

محمد جواد عبدالهی

دوره 28، شماره 40 ، اسفند 1397، ، صفحه 59-79

http://dx.doi.org/10.22051/hii.2018.18162.1524

چکیده
  در ایران بیشترِ پژوهش­ها دربارۀ تاریخ بیکاری، تحقیقاتی هستند که نهادهای زیرمجموعۀ دولت انجام داده‌اند. این پژوهش ­ها عمدتاً کوشیده ­اند تا به­ زعم خود، برپایۀ آمارهای رسمی، سیاست ­هایی برای ...  بیشتر
تبیین و تحلیل نقش طبقات اجتماعی در فرآیند تمدّنی دولت صفویه
تبیین و تحلیل نقش طبقات اجتماعی در فرآیند تمدّنی دولت صفویه

زهرا سادات کشاورز؛ محمدعلی چلونگر؛ اصغر منتظرالقائم

دوره 27، شماره 34 ، شهریور 1396، ، صفحه 139-167

http://dx.doi.org/10.22051/hii.2017.12649.1239

چکیده
  هدف اصلی نوشتار حاضر مطالعه ساخت­های اجتماعی عصر صفویه با توجه ویژه به موضوع طبقات اجتماعی در ظرفیت و فرایند تمدّنی آن روزگار است. اهمیت این موضوع ناشی از آن است که از نظام طبقاتی صفویه می­توان به ...  بیشتر
ساخت و کارکرد شهر مرزیِ آرتاشاد در مناسبات ایران و روم در دوره ساسانی
ساخت و کارکرد شهر مرزیِ آرتاشاد در مناسبات ایران و روم در دوره ساسانی

پرویز حسین طلایی

دوره 27، شماره 33 ، خرداد 1396، ، صفحه 167-189

http://dx.doi.org/10.22051/hii.2017.3172

چکیده
  زمانی که در قرن اول پیش از میلاد (ح 92 ق.م) ایران و روم دو قدرت عصر باستان، با یکدیگر هم‌مرز شدند، درگیری و تنش‌هایی را با هم آغاز کردند که تا انقراض ساسانیان و ورود اعراب مسلمان همچنان ادامه داشت. شهرهای ...  بیشتر
زمینه‌های ارتباط و دلایل مشکلات در مناسبات ایران و افغانستان(1324-1344ه.ق)
زمینه‌های ارتباط و دلایل مشکلات در مناسبات ایران و افغانستان(1324-1344ه.ق)

کبری نودهی؛ علی اکبر کجباف

دوره 27، شماره 33 ، خرداد 1396، ، صفحه 191-218

http://dx.doi.org/10.22051/hii.2017.15567.1378

چکیده
  روابط و مناسبات مرزی ایران و افغانستان در سال­های 1324-1344ه.ق دارای فراز و نشیب­های بسیاری بود. این افت‌وخیزها دلایل متعددی داشت که ریشة بسیاری از مشکلات کنونی دو کشور نیز محسوب می‌شود. عامل اصلی این ...  بیشتر
بررسی اثر نومادیسم بر ساختار نظامی ایران از دوره صفوی تا اواخر دوره قاجار
بررسی اثر نومادیسم بر ساختار نظامی ایران از دوره صفوی تا اواخر دوره قاجار

زهرا پیشگاهی فرد؛ یاشار ذکی؛ افشین کرمی؛ رسول افضلی

دوره 26، شماره 30 ، شهریور 1395، ، صفحه 35-68

http://dx.doi.org/10.22051/hii.2016.2501

چکیده
  کوچ‌نشینان در طول سه هزار سال گذشته همواره نقش فعالی در امور سیاسی و پاسداری از مرزهای ایران به عهده داشته‌اند. جامعه عشایری ایران در طی همجواری خود با جوامع روستایی و شهری دارای انواع تعاملات مسالمت‌آمیز ...  بیشتر
موانع همگرایی اجتماعی – فرهنگی ایران و افغانستان در دوران پهلوی
موانع همگرایی اجتماعی – فرهنگی ایران و افغانستان در دوران پهلوی

بهرام موسوی؛ مرتضی دهقان نژاد؛ مرتضی نورائی

دوره 25، شماره 27 ، آذر 1394، ، صفحه 199-218

http://dx.doi.org/10.22051/hii.2015.2119

چکیده
  پس از جدایی افغانستان از ایران، این دوکشور به عنوان دو واحد مستقل سیاسی، همواره متأثر از جریانات و تحولات داخلی و دخالت های سیاسی و فرهنگی بیگانگان نتوانستند در عرصه های اجتماعی و به ویژه حوزه ی روابط ...  بیشتر
مناسبات تجاری جمهوریهای ونیز و جنوا با ایران عصر ایلخانی
مناسبات تجاری جمهوریهای ونیز و جنوا با ایران عصر ایلخانی

ناصر صدقی؛ ولی دین پرست؛ سعیده صوری

دوره 25، شماره 26 ، شهریور 1394، ، صفحه 49-69

http://dx.doi.org/10.22051/hii.2015.2062

چکیده
  یکی از تحولات عصر مغول در عرصه جغرافیای سیاسی قرار گرفتن آسیای میانه، دشت قپچاق، ایران، قفقاز و آناتولی تحت حاکمیت مغولان بود. از نتایج بلافصل چنین دگرگونی ای در نواحی مذکور، گسترش مناسبات تجاری و بازرگانی ...  بیشتر
تشع ایرانی و تسنن عثمانی: پژوهشی بر منازعات شیعی- سنی در عتبات عالیات قرن نوزدهم (با تکیه بر اسناد آرشیو عثمانی)
تشع ایرانی و تسنن عثمانی: پژوهشی بر منازعات شیعی- سنی در عتبات عالیات قرن نوزدهم (با تکیه بر اسناد آرشیو عثمانی)

رسول عربخانی

دوره 25، شماره 26 ، شهریور 1394، ، صفحه 123-141

http://dx.doi.org/10.22051/hii.2015.2065

چکیده
  قدمت اختلافات شیعه و سنی در عراق و رقابت های مذهبی میان دو مذهب که گاه به نبردهای خونین نیز منجر می شده است به سال های بسیار دور بازمی گردد. در دوره حاکمیت عثمانی بر عراق و ظهور قدرت صفوی در مرزهای شرقی ...  بیشتر
روایت اسنادی نقش روسیه و شوروی در بحران قحطی جنگ جهانی اول در ایران
روایت اسنادی نقش روسیه و شوروی در بحران قحطی جنگ جهانی اول در ایران

الهام ملک زاده

دوره 25، شماره 25 ، خرداد 1394، ، صفحه 219-237

http://dx.doi.org/10.22051/hii.2015.2039

چکیده
  در حالی که سیاست های انگلستان در قسمت های مرکزی و جنوبی، به تشدید وضعیت بحرانی ایران را درگیر جنگ ناخواسته ای کرده بود، همسایه شمالی یعنی دولت روسیه نیز با رویکردی مشابه و البته غیر انسانی، در شرق و شمال ...  بیشتر
بررسی روابط تجاری ایران و کمپانی هند شرقی انگلستان در دوره‌ی زندیه، براساس تئوری سیستمی
بررسی روابط تجاری ایران و کمپانی هند شرقی انگلستان در دوره‌ی زندیه، براساس تئوری سیستمی

محمدکریم یوسف جمالی؛ سهیلا ترابی فارسانی؛ هدایت بهنام پور

دوره 24، شماره 24 ، اسفند 1393، ، صفحه 159-178

http://dx.doi.org/10.22051/hii.2015.811

چکیده
  انطباق نظریات جامعه­شناسی با موضوعات تاریخی، با دشواری­هایی که دارد، کاری است که تاریخ­نگاری جدید باید برای پویایی و پرهیز از فقط نقل رویدادهای تاریخی درپیش گیرد و از نتایج مطالعات رشته­های دیگر، ...  بیشتر
ایران و ایرانی در سفرنامه‌‌ی ابن‌بطوطه و اولیای چلبی
ایران و ایرانی در سفرنامه‌‌ی ابن‌بطوطه و اولیای چلبی

منیژه صدری

دوره 24، شماره 23 ، آذر 1393، ، صفحه 117-140

http://dx.doi.org/10.22051/hii.2015.800

چکیده
    بازنمایی هویت ایرانی به‌منظور ریشه‌یابی هویت امروزی ضروری است. هویت پدیده‌ای موقعیت‌مند است که در طول زمان ساخته شده، با عناصر خاص خود پایا یا دگرگون می‌شود. بازنمایی هویت را از متون گوناگون ادبی، ...  بیشتر
بازگشایی جاده‌ی ابریشم: ارتباط و برهم‌کنش فرهنگ‌های ایران و چین هم‌زمان با سفرهای جانگ چیان به مرزهای شرقی شاهنشاهی اشکانی
بازگشایی جاده‌ی ابریشم: ارتباط و برهم‌کنش فرهنگ‌های ایران و چین هم‌زمان با سفرهای جانگ چیان به مرزهای شرقی شاهنشاهی اشکانی

حسین بادامچی؛ حمیدرضا پاشازانوس

دوره 24، شماره 22 ، شهریور 1393، ، صفحه 5-28

http://dx.doi.org/10.22051/hii.2014.791

چکیده
    در پژوهش‌های صورت‌گرفته درباره‌ی روابط ایران و چین، سرآغاز تماس فرهنگی بین ایران و چین با سفر جانگ چیان به سرزمین‌های غرب امپراتوری هان در سده ­ ی دوم ق.م، هم‌زمان دانسته شده است. پیش از اکتشافات ...  بیشتر
تأثیرات تنش میان صفویه و عثمانی بر جایگاه امیرنشین اردلان
تأثیرات تنش میان صفویه و عثمانی بر جایگاه امیرنشین اردلان

قباد منصور بخت؛ مدرس سعیدی

دوره 24، شماره 22 ، شهریور 1393، ، صفحه 121-144

http://dx.doi.org/10.22051/hii.2014.795

چکیده
    تا پیش از تشکیل دولت مدرن و پیدایش حکومت متمرکز در ایران، میزان قدرت و ضعف حکام محلی و رابطه­ی آنان با حاکمیت مرکزی همواره تابعی معکوس از افزایش یا کاهش قدرت حکومت مرکزی به‌شمار می­آمد. با تأسیس ...  بیشتر
برابرسنجی دلایل نقض بی‌طرفی ایران در جنگ‌های جهانی اول و دوم
برابرسنجی دلایل نقض بی‌طرفی ایران در جنگ‌های جهانی اول و دوم

فرزانه برناه؛ محسن خلیلی

دوره 23، شماره 19 ، آبان 1392، ، صفحه 35-70

http://dx.doi.org/10.22051/hii.2014.774

چکیده
   دولت‌ها در سیاست بین‌الملل، مطابق نیازهای داخلی، موقعیت جغرافیایی، ژئوپولیتیک، ساختار و عملکرد نظام بین‌الملل، استراتژی‌هایی را برای تأمین منافع ملی برمی‌گزینند. ایران از بازیگرانی بود که در ...  بیشتر
بررسی مداخله انگلیسی ها در امور اقتصادی ایران در جریان جنگ جهانی دوم
بررسی مداخله انگلیسی ها در امور اقتصادی ایران در جریان جنگ جهانی دوم

سجاد راعی گلوجه

دوره 22، شماره 16 ، بهمن 1391، ، صفحه 89-110

http://dx.doi.org/10.22051/hii.2014.765

چکیده
  یکی از اهداف اصلی اشغال ایران و تحمیل پیمان اتحاد سه گانه بر ایران که انگلیسی ها نقش اصلی در آن داشتند بسترسازی برای مداخله تمامعیار و شبه قانونی در امور داخلی ایران بود تا تمهیدهای لازم را برای هرگونه ...  بیشتر