تجهیزات جنگی امام حسین(ع) و یارانش در واقعة عاشورا

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

استادیار پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی

چکیده

واقعۀ عاشورا از جنبه‌های مختلفی بررسی و مطالعه شده و با این حال زوایای مبهمی از آن دغدغة پژوهشگران این عرصه است. از جملة این جنبه‌ها واکاوی هدف و فلسفة قیام حسینی است و ردّ یا اثبات آرای مطرح در این مسئله نیازمندِفهمِ چگونگی این رویداد مهم خواهد بود. بخشی از این چگونگی به شناخت تجهیزاتِ به‌کاررفته در این رخداد خونبار مربوط می‌شود و دستیابی به کمّیت و کیفیت جنگ‌افزار‌های موجود در اردوی حسینی می‌تواند شاهدی بر مقصد و مقصود جنگاوران باشد. این مقاله با بهره‌مندی از داده‌های تاریخی و با تکیه بر منابع دست اول تلاش می‌کند ابعاد تازه‌ای از این مسئله را برّرسی کند و نشان دهد امام حسین(ع) و همراهان او از مدینه تا کربلا تنها تجهیزاتی چون شمشیر با خود داشتند که آن زمان برای استفاده در سفرها معمول بود. دیگر سلاح‌های به‌کاررفته را کسانی که بعداً به آن حضرت پیوستند، با خود آوردند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Weapons of Hussein ibn Ali and his Companions in Karbala

نویسنده [English]

  • Mostafa Sadeghi
Asistant Professor, Islamic Sciences and Culture Academy
چکیده [English]

A lot has been said about ‘Ashura. That's the question what equipment and weapons were used in that event. It seems like these weapons was not common in Medina and Mecca. This article using historical method is trying to show how these weapons were. The name of the equipment, such as the beam, the sword, the spear, is abundant in the Hussein’s camp. Based on historical sources this article has noticed different aspects of this problem and is about to show that Hussain ibn Ali and his companions from Medina, only had weapons such as swords, common in traveling at that time. Other weapons were brought to the battle by those who joined them later.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Weapon
  • Karbala
  • Hussein ibn Ali
  • ‘Ashura
- ابن اعثم، احمد(1411). الفتوح. تحقیق على شیرى. بیروت: دارالاضواء.
- ابن عبدربه، احمد (1403). العقد الفرید. بیروت: دارالکتب العلمیه.
- ابن‌اثیر، علی (1385). الکامل. بیروت: دارصادر.
- -------- (1409). ُاسد الغابه. بیروت: دارالفکر.
- ابن‌جوزی، عبدالرحمن(1412). المنتظم. بیروت: دارالکتب العلمیه.
- ابن‌حجر، احمد (1415)، الاصابه. بیروت: دارالکتب العلمیه.
- ابن‌حمدون، محمد (1996). التذکرة الحمدونیه. بیروت: دار صادر.
- ابن‌سعد، محمد (1418). الطبقات الکبری. بیروت: دارالکتب العلمیه.
- --------- (1416). ترجمة الامام الحسین(ع) من الطبقات الکبرى. تحقیق سید عبدالعزیز الطباطبائى. قم: آل‏البیت.
- ابن‌شهر آشوب، محمد (1379). مناقب آل ابى‏طالب. قم: انتشارات علامه.
- ابن‌طاووس، علی (1395). الملهوف. تصحیح و منبع‌شناسی مصطفی صادقی. قم: پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی.
- ابن‌عدیم، عمر(بی‌تا) بُغیة الطلب. بیروت: دارالفکر.
- ابن‌عساکر، علی(1415). تاریخ دمشق. بیروت: دارالفکر.
- ابن‌فقیه، احمد بن محمد(1416). البلدان. بیروت: عالم الکتب.
- ابن‌کثیر، اسماعیل (1398). البدایة و النهایه. بیروت: دارالفکر.
- ابن‌منکلی ناصری، محمد بن محمود (2000). الحیل فی الحروب. قاهره: دارالکتب المصریه.
- ابن‏هشام، عبدالملک (بی‌تا). السیرة النبویه. تحقیق مصطفى سقا و دیگران. بیروت: دار احیاء التراث العربى.
- ابوشامه مقدسی، عبدالرحمن(1422). الروضتین فی اخبار الدولتین. بیروت: دارالکتب العلمیه.
- ابوعبید، قاسم بن سلام(1408). الاموال. بیروت: دارالفکر.
- ابومخنف، لوط بن یحیی(1375). وقعة الطف. تحقیق الیوسفی الغروی. قم: جامعه مدرسین.
- اصفهانى، ابوالفرج علی(1381). مقاتل الطالبیین. تحقیق احمد الصقر. قم: المکتبة الحیدریه.
- اصفهانى، ابوالفرج علی(1407). الاغانى. بیروت: دارالفکر.
- براقی، سیدحسین(1381). تاریخ الکوفه. مشهد: بنیاد پژوهش‌های اسلامی.
- بلاذرى، احمد بن یحیى(1417). انساب الأشراف، تحقیق زکار و زرکلى. بیروت: دارالفکر.
- جاحظ، عمرو(2002). البیان و التبیین، بیروت: دار و مکتبة هلال.
- حموی، یاقوت بن عبدالله(1995). معجم‌البلدان. بیروت: دار صادر.
- خوارزمی، موفق(1381). مقتل الحسین(ع). تصحیح سماوی. قم:‌ انوار الهدی.
- دینورى، احمد(1960). الاخبار الطوال. تحقیق عبد المنعم عامر. دار احیاء الکتب العربیه (افست نشر رضى قم).
- ذهبی، محمد(1419). تاریخ‌الاسلام. بیروت: دارالکتاب العربی.
- رسّان، فضیل بن زبیر(1406). تسمیة من قتل مع الحسین(ع). تحقیق جلالی. قم: آل‌البیت.
- سامرائی، عبدالجبار محمود (1364). «تقنیة السلاح عندالعرب». المورد. ش56.
- سلمی، محمد بن صامل(1414). پاورقی الطبقات الکبری لابن سعد. الطائف: مکتبة الصدیق.
- شمشاطی، علی بن محمد عدوی(1976). الانوار و محاسن الاشعار، بغداد: دارالحریه.
- صحاری، سلمة بن مسلم(2006). الانساب. عمان: مطبعة الالوان.
- صدوق، محمد بن على(1376). الامالى. تهران: کتابچی.
- صفری، نعمت‌الله(1391). کوفه از پیدایش تا عاشورا. تهران: مشعر.
- طبرسى، على بن فضل(1417). اعلام الورى بأعلام الهدى. قم: آل‌البیت.
- طبرى، محمد بن جریر(1387). تاریخ الأمم و الملوک. تحقیق محمد أبوالفضل ابراهیم. بیروت: دارالتراث العربى.
- طبسی، محمدجواد(1380). مع الرکب الحسینی من المدینة الی المدینه، الجزءالثالث: وقائع الطریق، قم، مرکز الدراسات لممثلیة الولی الفقیه فی حرس الثوره.
- علی، جواد(1391). المفصل فی تاریخ العرب قبل الاسلام. بیروت: دار العلم للملائین.
- فاکهی، محمد بن اسحاق(1424). اخبار مکه. مکه: مکتبة الاسدی.
- قلقشندی، احمد(بی‌تا). صبح الاعشی، بیروت: دارالکتب العلمیه.
- مسعودی (منسوب)(1417). اثبات‌الوصیه، قم: انصاریان.
- مسعودى، على بن الحسین(1409). مروج‌الذهب. تحقیق اسعد داغر. قم: مؤسسة دارالهجره.
- مفید، محمد بن محمد بن نعمان(1416). الارشاد. بیروت: تحقیق و نشر مؤسسة آل‌البیت،
- نویرى، شهاب‏الدین احمد(1423). نهایة الارب. قاهره: دار الکتب.
- واقدى، محمد بن عمر(1409). المغازى. تحقیق مارسدن جونس. بیروت: الاعلمى.
- یعقوبی، احمد ابن واضح(1413). تاریخ. بیروت: اعلمی.